Вршителот на должноста премиер на Косово, Албин Курти, во понеделник изјави дека процесот на дијалог меѓу Косово и Србија, со посредство на Европската Унија (ЕУ), не е пропаднат.

За време на телевизиска дебата, вршителот на должноста премиер нагласи дека во текот на дијалогот биле постигнати договори, но главниот проблем, според него, останува нивното неспроведување од страна на Белград.

Курти изјави дека Основниот бриселски договор и неговиот Охридски анекс не се добри, но дека претставуваат основа за понатамошен напредок.

„Дијалогот не е мртов. Тој беше успешен и резултираше со договор. Проблемот е што Србија не го потпиша договорот и не го почитува. Србија секојдневно го прекршува. Јас го прифатив договорот. Не е одличен, но е добра основа за понатамошен напредок. Изгледа дека и Белград верувал дека ќе кажам ‘не’ на договорот, но јас кажав ‘да’, а кога видоа во каква ситуација се најдоа, одбија да го потпишат“, рече Курти.

Курти постави три услови за продолжување на дијалогот со Србија: предавање на Милан Радоичиќ на косовските власти, официјално повлекување на писмото на поранешната премиерка на Србија, Ана Брнабиќ, и потпишување на Охридскиот договор.

Според него, без потпишување на договорот нема правна сигурност, нема кредибилитет на процесот, ниту пак добра доверба меѓу страните.

Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, повеќепати нагласи дека формирањето на Заедницата на општини со српско мнозинство од страна на косовската страна треба да биде „предуслов за понатамошен напредок во дијалогот“.

Дијалогот меѓу Белград и Приштина

Дијалогот меѓу Белград и Приштина се води под покровителство на Европската Унија од 2011 година со цел нормализација на односите меѓу Србија и Косово. Тој беше започнат по прогласувањето на независноста на Косово во 2008 година, која Србија не ја признава, но ја признаа мнозинството западни држави.

Во текот на годините беа постигнати повеќе договори, а најзначаен е Бриселскиот договор, кој во 2013 година го потпишаа тогашните премиери на Србија и Косово, Ивица Дачиќ и Хашим Тачи. Тој се сметаше за пресвртница во односите меѓу двете страни, особено во контекст на нивните европски интеграции.

Србија тогаш се обврза да ги укине паралелните институции на северот на Косово, додека Приштина се согласи да формира Заедница на општини со српско мнозинство (ЗСО), што до денес не е реализирано.

Европската Унија повеќепати ги повика двете страни да ги исполнат преземените обврски, вклучително и договорот од Охрид од 2023 година.

Сепак, политичкиот застој и тензиите, особено на северот на Косово, и понатаму претставуваат сериозна пречка за нормализација на односите.

Напредокот во дијалогот е директно поврзан со европските интеграции на двете страни, бидејќи ЕУ ја смета нормализацијата на односите за клучен услов за продолжување на нивниот пат кон членство.