Туркије планира во следните недели да го започне физичкото пуштање во работа на првиот нуклеарен реактор во Нуклеарната централа Акују, изјави министерот за енергетика и природни ресурси, Алпарслан Бајрактар.

Говорејќи на настаните организирани од руската државна корпорација за нуклеарна енергија Росатом во рамките на климатскиот самит КОП31 во Анталија, Бајрактар ја истакна улогата на нуклеарната енергија во исполнувањето на климатските цели и обезбедувањето сигурно снабдување со електрична енергија.

Тој рече дека Туркије на КОП31 дава приоритет на претворањето на климатските обврски во конкретни активности, посочувајќи го нејзиниот повик земјите да се обврзат на цел од 35 проценти електрификација на своите економии до 2035 година.

Бајрактар оцени дека оваа цел е амбициозна и тешко остварлива, нагласувајќи дека нуклеарната енергија ќе биде од суштинско значење за нејзиното исполнување и за постигнување глобална јаглеродна неутралност до средината на векот.

На панел-дискусија за нуклеарната енергија, тој рече дека растот на турската економија, зголемувањето на населението и континуираната урбанизација ја зголемуваат побарувачката за енергија, поради што обезбедувањето достапно и сигурно снабдување станува сè поголем предизвик.

„Електрификацијата е една од главните цели на турската визија 'Национална енергетика 2040', при што енергетската ефикасност е во сржта на стратегијата“, рече тој.

Бајрактар повика на целосно искористување на потенцијалот на земјата за производство на енергија од сонце, ветер, геотермални извори и биомаса, паралелно со развојот на нуклеарната енергија за обезбедување сигурно производство на електрична енергија со ниски јаглеродни емисии.

Цели за нуклеарниот капацитет

Туркије има цел до 2040 година да достигне инсталиран нуклеарен капацитет од 10 гигавати, а до 2050 година најмалку 20 гигавати.

Бајрактар рече дека на земјата ѝ се потребни најмалку 15 гигавати капацитет од конвенционални нуклеарни реактори од голем обем, а се разгледува и можноста за најмалку 5 гигавати од мали модуларни реактори.

„Комбинираниот капацитет би можел до 2050 година да покрива околу 10 до 12 проценти од потребите на Туркије за електрична енергија, придонесувајќи за намалување на јаглеродните емисии и за балансирање на структурата на производството“, рече тој.

Како клучни предуслови за реализација на проектите, тој ги посочи квалификуваната работна сила, значителните инвестиции и континуираното политичко лидерство.

Бајрактар рече дека Туркије ја започнала својата нуклеарна програма преку меѓувладини договори со Русија, а соработката со Росатом започнала во 2010 година.

Тој им ги припиша заслугите за напредокот на проектот Акују и остварувањето на околу 70-годишната нуклеарна амбиција на Туркије на лидерството и посветеноста на турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган и рускиот претседател Владимир Путин.

„Повеќе од 300 дипломирани студенти на руските универзитети и високообразовни институции работат во Акују“, рече Бајрактар, нагласувајќи дека развојот на квалификувана работна сила и локализацијата се важни елементи на билатералната нуклеарна соработка.

„Туркије, исто така, води разговори со различни технолошки компании за своите втора и трета нуклеарна централа, а дополнителни проекти се планирани во Синоп и Тракија“, додаде тој.

Генералниот директор на Росатом, Алексеј Лихачов, ја опиша Акују како еден од најзначајните проекти во поновата историја на нуклеарната енергетика.

Тој рече дека нуклеарната енергија ќе помогне во обликувањето на глобалниот енергетски систем во следните 20 до 30 години, поддржувајќи континуирано и стабилно производство на електрична енергија и пошироки технолошки промени.

Лихачов ги посочи нуклеарните технологии од четвртата генерација, вродената безбедност, затворените циклуси на нуклеарно гориво, складирањето енергија и паметните енергетски системи потпомогнати со вештачка интелигенција како клучни теми за идните дискусии.