„Дојдоа околу дваесет доселеници“, вели Тавфик Али од болнички кревет во Рамалах, со главата сè уште завиткана во завои откако нападот на доселениците го остави со скршен череп.
„Ме опколија мене и мојот братучед на нашата земја во Ал Хала. Нè држеа речиси еден час и ме тепаа по главата со стапови“, изјави тој за TРТ Ворлд.
Али, (35), жител на селото Румон источно од Рамалах, вели дека нападот се случил на неговото приватно земјоделско земјиште, каде што работи со својот трактор за да го издржува своето семејство. Се сеќава дека напаѓачите постојано му велеле: „Оваа земја му припаѓа на Израел“.
„Им рековме: Никогаш не сме ја продале. Никој не ви ја дал. Не можете само да ја земете со сила“, се сеќава тој.
Никој не е повикан на одговорност.
„Нема вистинска правда. Дури и кога некој е тешко повреден или убиен, екстремистичките адвокати го ослободуваат напаѓачот за неколку часа“, додава Али.
Неговата приказна е далеку од единствена. Низ окупираниот Западен Брег, Палестинците гледаат како им горат домовите. Нивните автомобили. Нивните полиња. И тоа се случува почесто отколку порано.
Овие напади ги извршуваат нелегални израелски доселеници, понекогаш под заштита на израелската армија. Но нешто друго се промени неодамна.
Минатата недела, израелската безбедносна и разузнавачка агенција Шин Бет го ревидираше начинот на кој ги класифицира овие напади. Според јавниот радиодифузен сервис Кан, само инцидентите што покажуваат „јасна намера за убиство“ сега се сметаат за тероризам. Сè друго, запалени домови, изгорени автомобили, вандализирано обработливо земјиште, е деградирано на „сериозни инциденти“.
Влијанието е веќе видливо.
Само овој месец, доселениците извршија повеќе од десет палежи. Три беа класифицирани како терор. Останатите? Евидентирани како инциденти. Некои случаи во јануари беа деградирани откако истражителите рекоа дека нема докази дека некој имал намера да убие, дури и кога домовите гореле.
За семејства како онаа на Али, нападот на доселениците ги уништува средствата за живот без оглед на намерата.
Кога автомобилот е запален, одењето на работа станува невозможно. Стигнувањето до болница се претвора во борба. Кога полињата се запалени, приходите исчезнуваат. Децата ги гледаат домовите на нивните соседи како горат и рано дознаваат дека никој не доаѓа да ги заштити.
Во селата околу Наблус, Рамалах, Хеброн, луѓето велат дека јасно ја разбираат пораката. Израел, уште еднаш, го преименува насилството, го омекнува и продолжува понатаму.
Кога Абделхади Али Хусеин Убајат од Фасаил, во централниот дел на Долината Јордан, слушнал за новата класификација, се запрепастил.
„Престанаа да го нарекуваат ова тероризам и сега велат дека се само „инциденти“. Што значи тоа? Дека доселениците можат да прават што сакаат? Дека е легално?“, прашува тој.
„Секако, нападите ќе се зголемат. Ако не е тероризам, тогаш е дозволено. Нема закон, нема одвраќање, нема одговорност. Ова само ни го отежнува животот“, вели Убајат за TРТ Ворлд.
„Тие ве спречуваат да живеете, да работите, да постоите. Што е поголем напад од тоа?“
Промената доаѓа во време кога насилството на доселениците достигнува рекордни нивоа низ окупираните територии.
Според Комисијата за колонизација и отпор кон ѕидот, нелегалните доселеници извршиле околу 4.723 напади само во 2025 година, убивајќи 14 Палестинци и принудувајќи раселување на 13 бедуински заедници, што влијаело на повеќе од 1.000 луѓе.
Официјалните палестински бројки покажуваат дека до крајот на 2024 година, речиси 770.000 нелегални доселеници живееле на окупираниот Западен Брег, распоредени низ повеќе од 180 населби и 256 предградија.
Од октомври 2023 година, израелските сили и доселениците убиле најмалку 1.111 Палестинци на окупираниот Западен Брег, вклучувајќи го и Источен Ерусалим, и повредиле повеќе од 11.500 други, според палестинските податоци.
Два стандарди, една реалност
Новата класификација, исто така, открива долгогодишен двоен стандард на окупираните територии. Слични дела се третираат многу различно во зависност од тоа кој ги извршува.
Палестинците рутински се обвинуваат според законите за тероризам за одбрана на својот имот, додека доселениците кои палат домови и уништуваат земјиште се заштитени од Шин Бет.
Во неделата, Кабинетот за безбедност на Израел ја официјализираше таа нерамнотежа на друг начин.
Тој одобри мерки кои фундаментално ја преобликуваат контролата врз окупираниот Западен Брег, вклучително и укинување на ограничувањата за продажба на палестинско земјиште на Евреи, откривање на евиденцијата за сопственост на земјиште и префрлање на овластувањето за градежни дозволи во блокот на населби во Хеброн од палестинската општина во израелски раце.
Мерките, исто така, го прошируваат израелското спроведување на законите во Областите А и Б, зони кои треба да бидат под палестинска граѓанска власт според договорите од Осло.
Израел сега може да ги урива палестинските домови и да заплени имот во овие области, наведувајќи нелиценцирана градба или прекршувања на еколошките прописи, според систем каде што дозволите се практично невозможни за Палестинците да ги добијат.
За Али, сите овие потези служат на истиот проект.
„Околу Румон, има три или четири населби околу областа. Земјиштето е класифицирано како Зона Б и Ц, а доселениците напаѓаат автомобили, блокираат селски патишта, крадат добиток и ги тероризираат луѓето. Тие не оставаат ништо недопрено“, вели тој.
„Доселениците напаѓаат со намера да убијат. Тие го кажуваат тоа отворено како Сакам да те убијам. Нарекувањето на овa како индивидуален инцидент е лага. Тие се целосно поддржани од армијата, полицијата и разузнавањето.“
Лаит Баракат, палестински жител на селото Бурка, источно од Рамалах, се согласува.
„Ова е јасно систематска државна политика. Окупаторската армија и доселениците се две страни од истата монета“, вели тој за ТРТ Ворлд.
„Очигледно е дека тие се обидуваат да ја отстранат одговорноста од државата пред глобалното јавно мислење со прикажување на насилството на доселениците како индивидуални акти, иако доселениците никогаш не се навистина гонети.“
Минатите случаи покажуваат што значи тоа.
„Еден селанец беше убиен од чувар на населбата пред три години. Сè документиравме. Тој беше ослободен по еден или два дена. Тоа е тоа. Доселениците што нè нападнаа никогаш не беа повикани на одговорност на било каков начин“, објаснува тој.
„Тие ги кршат случаите на мали парчиња за никој да не биде одговорен. Насилството ќе продолжи. Но ние ќе останеме тука, ако даде Бог.“
Измамничка реторика
Израелските власти инсистираат дека случаите на екстремизам на доселениците сè уште се истражуваат, а осомничените се гонат.
Наводно е формирана специјална полициска единица за борба против еврејскиот екстремизам, а објавени се апсења во неколку случаи на палење. Претседателот Исак Херцог претходно ги осуди ваквите напади како „шокантни и тешки“.
Минатата недела, израелскиот началник на Генералштабот Ејал Замир, исто така, призна пораст на нападите од страна на нелегалните доселеници врз Палестинците во окупираниот Западен Брег. Замир ги повика безбедносните агенции „да не стојат настрана“ пред лицето на „националистичките злосторства“.
Сепак, јазот помеѓу реториката и реалноста останува голем.
Само пред една недела, нелегални израелски доселеници запалија домови што ѝ припаѓаат на палестинската бедуинска заедница Михмас, на окупираниот Западен Брег.
Палестинската Црвена полумесечина соопшти дека нејзините екипи префрлиле 28-годишен маж во болница откако бил застрелан во бутот од израелски војници во близина на бегалскиот камп Џенин.
Во друг напад, палестинска жена и нејзината ќерка биле повредени откако нелегалните доселеници ги нападнале помеѓу градовите Осарин и Беита, јужно од Наблус.
Според Убајат, насилството не е секогаш прикриено. Голем дел од него доаѓа преку секојдневно малтретирање и постојан притисок, кој поминува незабележано и неказнето.
„Тие фрлаат ѓубре во близина на нашите домови. Тоа носи муви и нечистотија. Тие влегуваат во нашите дворови само за да нè исплашат. Ги носат своите крави на нашата земја и им дозволуваат да јадат сè. Нашиот зеленчук, нашиот јачмен, што и да одгледуваме. Потоа ни велат: Оваа земја е наша“, објаснува Убајат.
За Палестинците, заканата е составена од немилосрдно, задушливо заплашување со цел да ги принуди да ја напуштат својата земја. Овие секојдневни акти на принуда го обликуваат секој аспект од животот. А сега, според новата класификација, голем дел од ова насилство веќе не се опишува ниту како тероризам.
Таа промена, предупредуваат Палестинците, значи помала одговорност и повеќе напади. Со текот на времето, рутинското насилство станува секојдневен живот.
Амир Дауд, генерален директор за издаваштво и документација во Комисијата за колонизација и отпор кон ѕидот, вели дека израелските тврдења оти насилството на доселениците сè уште ќе биде правилно истражено се длабоко измамнички.
„Сите дискусии за наводните регулативи не се ништо повеќе од обиди за манипулирање на глобалното јавно мислење, кое станува сè посвесно за реалноста дека окупаторската влада спонзорира, финансира, овозможува и обезбедува заштита за легална средина за тероризмот на доселениците“, вели Дауд за TРТ Ворлд.
„Неодамна, имаше изјави од премиерот и министерот за одбрана за зауздување на одметнатите групи, но ништо не се промени. Напротив, тероризмот на доселениците се интензивираше, финансиските средства и поддршката се зголемија, а активностите на доселениците почнаа да добиваат правно покритие, ретроактивно овластување и формално признавање.“
„Цврсто сме убедени дека окупаторската влада е таа што го заштитува тероризмот на доселениците и оти сите овие протечени дебати се едноставно алатки за заблуда на меѓународното јавно мислење“, додава Дауд.
Извор: ТРТ Ворлд
