Шпански судија во вторникот го повлече налогот за апсење на поранешниот каталонски сепаратистички лидер Карлес Пуџдемон, отворајќи го патот за негово враќање во Шпанија пред предвремените општи избори на 29 ноември.
Судијата на Врховниот суд, Пабло Љарена, го повлече налогот откако Уставниот суд го поддржа проширувањето на шпанскиот закон за амнестија од 2024 година, така што тој сега го опфаќа и кривичното дело проневера.
Оваа одлука претставува значаен развој во долготрајниот правен и политички спор околу неуспешниот обид за независност на Каталонија во 2017 година, кој предизвика најдлабока политичка криза во Шпанија во последните неколку децении.
Амнестијата ја менува правната битка на Пуџдемон
Околу 400 лица вклучени во движењето за независност имаа корист од амнестијата, која беше воведена од социјалистичката влада на премиерот Педро Санчез со цел да се намалат тензиите во Каталонија и да се обезбеди поддршка од сепаратистичките партии.
Пуџдемон, кој ја предводеше регионалната влада на Каталонија кога таа спроведе забранет референдум за независност и подоцна прогласи обид за отцепување, претходно беше исклучен од оваа мерка.
Тој беше обвинет за користење јавни средства за организирање на референдумот, при што шпанските судови претходно пресудија дека таквото постапување претставува проневера.
Пуџдемон побегна во Белгија во 2017 година за да избегне притвор и речиси една деценија беше под налог за апсење. Шпанскиот Врховен суд првично пресуди дека амнестијата не важи за лицата под истрага за проневера, вклучително и за Пуџдемон.
Санчез ја поздрави одлуката од вторникот, изјавувајќи дека таа ќе ѝ овозможи на Каталонија да „гледа кон иднината“.
„Треба да славиме што ова му помага и на каталонското општество, како што тоа го бараше во текот на целиот овој период“, рече тој на прес-конференција во Мадрид.
Излез од егзил
Пуџдемон накратко се врати во Барселона во август 2024 година, по речиси седум години поминати во егзил, појавувајќи се пред илјадници поддржувачи и повторно повикувајќи на независност на Каталонија. Тој исчезна пред регионалното парламентарно гласање на кое беше поставен социјалистот Салвадор Иља за лидер на Каталонија, избегнувајќи полициска операција насочена кон негово апсење пред да се врати во Белгија.
Законот за амнестија остана длабоко поделен во Шпанија. Конзервативната Народна партија и крајно десничарската Вокс тврдат дека тој го поткопува владеењето на правото и го обвинија Санчез дека разменува правни отстапки во замена за парламентарната поддршка на каталонските сепаратисти.
Партијата Хунтс на Пуџдемон подоцна ја повлече својата поддршка за малцинската влада на Санчез, обвинувајќи го дека не ги почитува обврските, вклучително и амнестијата за нејзиниот лидер.
Седумте пратеници на Хунтс гласаа против мерките за помош за домување предложени од владата на Санчез минатиот петок, помагајќи да се предизвика нивниот пораз.
Санчез одговори со распишување на предвремени општи избори за 29 ноември, поместувајќи го гласањето од предвидениот датум за неколку месеци понапред.
Во меѓувреме, поддршката на Хунтс ослабува бидејќи движењето за независност на Каталонија губи моментум, а крајно десничарската сепаратистичка партија Алијанка Каталана се појавува како растечки ривал.
