САД би можел брзо да остане своите најефикасни ракети и пресретнувачи, бидејќи низа конфликти од Украина до Иран значително ги исцрпиле залихите на она што се смета за најсмртоносниот воен систем во светот.

39-дневната војна предводена од Вашингтон против Иран, моментално на пауза поради продолжен прекин на огнот, привлече ново внимание кон состојбата на резервите на муниција на САД, при што американските воени „јастреби“ го притиснаа копчето за аларм поради она што го сметаат за сериозно оптоварување на ракетите и системите за воздушна одбрана.

Неодамна објавената анализа на Одбрана и безбедност при Центарот за стратешки и меѓународни студии (ЦСИС) со седиште во Вашингтон дава најдетална јавна слика досега за оптоварувањето.

Со текот на годините, САД обезбедија воена поддршка за Украина против Русија и за Израел против Газа и Либан, исцрпувајќи ги нејзините резерви на муниција.

Но само во иранската кампања, американските сили испукале повеќе од 850 крстосувачки ракети Томахавк во првиот месец, над 1.000 ракети ЈАССМ и целиот предвоен инвентар на новиот систем ПрСM.

Залихите за воздушната и ракетна одбрана претрпеле поголем удар: приближно половина од залихите на пресретнувачите ТХААД и Патриот се потрошени, заедно со значителни делови од залихите СM-3 и СM-6.

Експертите кои внимателно ги следат американските воени залихи велат дека засега САД имаат доволно за да продолжат да се борат, но многу муниција од висока класа е далеку под нивоата што воените планери идеално би ги сакале за уште еден конфликт со висок интензитет.

Категориите на муниција кои се најтешко погодени се оние што се најважни во модерното, високотехнолошко војување: напредни пресретнувачи за ракетна одбрана и оружје за прецизен удар со долг дострел, велат тие.

Марк Ф. Канчијан, виш советник за одбрана и безбедност во ЦСИС и коавтор на извештајот, за TРТ Ворлд изјави дека седум клучни ракетни системи се подложени на посебен притисок.

Овие категории го вклучуваат Патриот, ракета лансирана од земја за пресретнување на дојдовни авиони и балистички и крстосувачки ракети, како и СМ-3 и СМ-6, пресретнувачи лансирани од брод против ракети и авиони.

Другите категории на муниција под помал притисок се ТХААД – оружје лансирано од земја кое се користи против балистички ракети со поголем дострел и поголеми висини на пресретнување од Патриот- како и ракетите за прецизен удар (ПрСM), ракетите за копнен напад Томахавк со долг дострел и ракетите JAССM лансирани од воздух со долг дострел.

„Четири од овие седум искористиле повеќе од половина од своите залихи за време на тековниот конфликт“, вели тој.

Како резултат на масовните трансфери на муниција во Украина, на САД им снемува и муниција испалувана од земја, како што се артилериски гранати од 155 мм и водени ракети МЛРС, самооден артилериски систем дизајниран да лансира повеќе ракети брзо една по друга за да испорача сатурациски оган на широка површина.

Но Канчијан истакнува дека овие би биле „помалку барани“ во борбата во Пацификот против Кина - што често го покренуваат американските воени аналитичари - бидејќи воената сцена главно ќе опфаќа воздушни и поморски операции.

„Суштината е дека САД имаат доволно муниција за да ја водат оваа војна. Но неколку критични муниции се далеку под посакуваните нивоа за да се борат во иден конфликт во Западниот Пацифик против Кина“, вели тој.

Озан Ахмет Четин, нерезидентен истражувач во тинк-тенкот СETA со седиште во Вашингтон, за TРТ Ворлд изјави дека јавно достапните информации не дозволуваат никому надвор од владата да даде „прецизен процент“ за тоа колку сегашните американски залихи се под нивоата пред 2022 година.

Додека артилериските гранати од 155 мм претставуваат „најјасен случај на сериозен стрес врз американските залихи од 2022 година“ поради трансфери во Украина, најнапрегнатите категории веќе не се само цевчеста артилерија и тактички ракети откако ќе се земат предвид операциите на Блискиот Исток, вели тој.

„Исто така, мора да ги ставите пресретнувачите за ракетна одбрана на врвот на листата, особено Патриот, TХAAД и сериите СM на морнарицата“, вели тој.

„Тоа е скапа, технички барана муниција која се троши во реални операции со темпо што индустриската база не е изградена за удобно да ја одржува“, забележува Четин.

Муницијата и крстосувачките ракети што се доставуваат од воздух се соочија со дополнителен притисок од поддршката за Израел и борбената употреба против Иран, вели тој.

Неодамнешните барања од буџетот на Пентагон за значително поголема набавка на Томахавк и пресретнувачи на ракети го нагласуваат притисокот.

„(Тоа) е точно она што би го очекувале ако залихите биле намалени посилно отколку што би сакале планерите во мирно време“, вели тој.

Дури и пред Иран, предвоените залихи биле оценети како „недоволни“ за борба на ниво на рамноправни, се вели во извештајот на ЦСИС.

Но недостатокот сега е повеќе акутен и градењето на залихите до „нивоа соодветни за војна со Кина“ ќе одземе дополнително време.

Обновата ќе потрае

Двајцата експерти се согласуваат дека надополнувањето на залихите е во тек, но процесот можеби нема да биде брз.

„Ќе бидат потребни од една до четири години за да се замени она што е користено во тековниот конфликт“, вели Канчијан.

„Ќе бидат потребни неколку години после тоа за да се стигне до точката на која што планерите сакаат да бидат во однос на залихите“, додава тој.

Не може да се очекува производствените линии за ова софистицирано оружје - од кои многу биле „оладени или тенки“ пред 2022 година - да произведуваат муниција со едноставно притискање на прекинувач.

Четин забележува дека големиот обем на трансфери во Украина и борбената употреба на Блискиот Исток откри колку ограничена станала предвоената индустриска база во производството на орудија со голема употреба, како што се гранати од 155 мм.

Не е ни чудо што Пентагон реагираше со итност.

Во март, објави договори за зголемување за проширување на производството на критични компоненти.

Изведувачот за одбрана Рејтеон има за цел да произведе повеќе од 1.000 Томахавк ракети годишно, во споредба со моменталните 60 годишно. „

Локид Мартин го зголемува производството на 400 ПрСM годишно, што е четирикратно зголемување од претходната стапка на производство, заедно со слично зголемување за пресретнувачите TХAAД.

Од Конгресот се бара масовно зголемување на финансирањето за одбрана, додека администрацијата на Трамп инсистира на повеќегодишни обврски за набавка за да на индустријата ѝ се даде доверба.

Огромниот пораст на трошоците за одбрана е затоа што САД повлекле „оружје во вредност од милијарди долари од своите залихи“ по руската инвазија на Украина во 2022 година и повеќекратните војни на Израел, кои беа целосно поддржани од САД и се водеа со американска муниција.

Вистински недостиг или индустриска лажна тревога?

Изведувачите на одбраната и тинк-тенковите гласно предупредуваат за критично ниските залихи. Експертите признаваат мешавина од реалност и личен интерес.

Војната во Украина резултираше со брза стапка на согорување, додека воените игри во Пацификот ги истакнаа ранливостите во воздушната и ракетната одбрана и системите за удар со долг дострел, вели Канчијан.

Сепак, изведувачите на одбраната не се двоумеа да се обврзат на зголемено производство освен ако Министерството за одбрана не се обврзе на долгогодишни набавки, додава тој.

Нивната неподготвеност произлегува од загриженоста за изградба на скапи нови капацитети само за да видат како нарачките пресушуваат откако ќе поминат непосредните кризи, забележува тој.

Четин ја изразува истата мисла, но предупредува против личниот интерес.

„Дел од алармот е вистински“, вели тој.

Сепак, пораките од изведувачите и тинк-тенковите можат „апсолутно да го засилат“ чувството на криза, вели тој.

Индустријата има јасен финансиски удел во прикажувањето на недостатоците како „итни, широки и трајни“, особено кога лобира за повеќегодишни договори и субвенционирано проширување на фабриките.

Најверодостојните предупредувања, според него, вклучуваат муниција што била префрлена или потрошена во големи количини, имала тенки производствени линии пред 2022 година и се наоѓа во срцето на вистинските воени планови.

„Приказната за недостигот не е ниту измама ниту неутрална дијагноза“, вели Четин.

„Постојат вистински недостатоци во одредени категории со висок стрес... Но личниот интерес ги поттикнува некои фирми и нивните сојузници да ги прикажат тие недостатоци како пошироки, подлабоки и поизедначени отколку што потврдуваат јавните докази“, вели тој.

Извор: ТРТ Ворлд