Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, денес објави дека ЕУ ќе основа гаранција од 200 милиони евра за поддршка на инвестиции во напредна нуклеарна технологија, а средствата за ова ќе бидат обезбедени од системот за тргување со емисии на јаглерод диоксид.

„Намалувањето на уделот на обновливите извори на енергија, гледано од денешна перспектива, беше стратешка грешка за Европа, да му го сврти грбот на сигурен, достапен извор на енергија со ниски емисии. Ова треба да се промени од две добри причини. Прво, затоа што нуклеарната енергија и обновливите извори на енергија имаат клучна улога. Тоа е најмоќната комбинација.Затоа што она што ни треба е најдобриот целокупен енергетски микс - чист, достапен и отпорен, но исто така и европски“, нагласи фон дер Лајен во своето обраќање на отворањето на вториот нуклеарен самит во Париз, кој го отвори францускиот претседател Емануел Макрон.

Таа истакна дека мора да го мобилизираме Западот.

„И денес можам да објавам дека ќе создадеме гаранција од 200 милиони евра за поддршка на инвестиции во напредна нуклеарна технологија, а ресурсите ќе доаѓаат од нашиот систем за тргување со емисии. Не само што ќе го намалиме ризикот од инвестиции во овие технологии со ниска емисија на јаглерод, туку сакаме да дадеме јасен сигнал и до другите инвеститори да се приклучат“, рече фон дер Лајен.

Како што истакна, тоа е еден конкретен чекор и е дел од поширок напор за подобрување на условите за инвестирање во европскиот нуклеарен сектор.

Таа претходно изјави дека ќе предложи три главни групи мерки.

„Првата е дека ни се потребни едноставни правила. Сè е околу стандардизацијата. Прво, ќе создадеме регулаторни „песочни кутии“ за да можат компаниите да тестираат иновативна технологија и ќе соработуваме со земјите-членки за да се усогласат правилата преку границите“, рече таа.

Фон дер Лајен изјави дека вториот групи мерки би било воспоставување гаранција за поддршка на инвестициите во напредна нуклеарна технологија.

„Мојата трета поента е дека ова мора да биде заеднички европски напор. Бизнис моделот на модуларни реактори бара обем, па затоа работењето преку границите е од витално значење. И затоа ќе соработуваме со земјите-членки за да ја хармонизираме нивната регулаторна рамка, да ги забрзаме политиките и да ги развиеме вештините што му се потребни на секторот. Компаниите од земјите-членки, но и од сигурни партнери, исто така треба да се здружат“, рече претседателката на ЕК.

На пример, рече таа, тие би можеле заеднички да инвестираат во истражување, во објекти за тестирање и во создавање европски вредносни синџири за нуклеарно гориво.

„Но нашата амбиција не е ограничена само на мали и средни претпријатија. Исто така, треба да го зајакнеме поширокиот нуклеарен екосистем. И тоа е она што го предлагаме во нашата Стратегија за инвестиции во чиста енергија за да ги намалиме трошоците за енергија, да го забрзаме распоредувањето на чисти технологии и да отвориме повеќе можности за финансирање. Дами и господа, јасно е дека нуклеарната трка започна, но знаеме дека Европа има се што е потребно за да ја предводи“, нагласи Фон дер Лајен.

Таа додаде дека Европа има половина милион висококвалификувани работници во нуклеарната енергија, многу повеќе од САД и Кина.

„Ни требаат глобални иновации и модуларност. А сега имаме амбиција брзо и во голем обем да дејствуваме за да ја направиме Европа глобален центар на нуклеарна енергија од следната генерација“, рече дер Лајен.

Вториот нуклеарен самит е организиран од Владата на Франција и Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ).

Самитот ги собира лидерите и претставниците на речиси 50 држави и влади, претставници на меѓународни организации, финансиски институции и индустрија, со цел позиционирање на нуклеарната енергија како клучен столб на глобалната транзиција кон чисти извори на енергија.“