Меѓународниот самит за стратешки комуникации (Стратком самит) 2026 започна во петок во Истанбул, собирајќи високи функционери од 38 земји за да разговараат за војната на Блискиот Исток и пошироките предизвици со кои се соочува меѓународниот систем.
Во организација на Дирекцијата за комуникации на Туркије, на дводневниот самит што ќе се одржи од 27 до 28 март ќе присуствуваат турскиот потпретседател Џевдет Јилмаз, министерот за надворешни работи Хакан Фидан и директорот на Националната разузнавачка организација Ибрахим Калин.
Единаесет министри од 10 земји ќе бидат меѓу повеќе од 60 високи функционери што ќе учествуваат на самитот.
Под темата „Нарушувања во меѓународниот систем: Кризи, наративи и потрага по ред“, самитот ќе ги разгледа структурните нарушувања во глобалниот систем, кризите што произлегуваат од нив и регионалните пристапи за враќање на меѓународната стабилност.
На човештвото му е потребен мир, а мирот бара правда
Во својот воведен говор на самитот, турскиот потпретседател Џевдет Јилмаз предупреди дека растечката глобална нестабилност, војните и дезинформациите ја преобликуваат меѓународната политика и ја истакнуваат важноста на стратешката комуникација во управувањето.
Тој рече дека поредокот по Втората светска војна е под зголемен притисок, бидејќи променливите баланси на моќ ги надминуваат институциите, додека преклопувачките кризи во безбедноста, економијата, климата и миграцијата стануваат постојани карактеристики на глобалната политика.
Јилмаз ја идентификуваше војната на Израел и САД против Иран како голема закана за регионалната и глобалната стабилност, наведувајќи ги хуманитарните и економските последици, и рече дека Туркије се залага за итен прекин на огнот преку дипломатски ангажман предводен од претседателот Реџеп Таип Ердоган.
Тој, исто така, ги критикуваше акциите на Израел во Газа, окупираниот Западен Брег, Либан и Сирија и ограничувањата во џамијата Ал-Акса во окупираниот Источен Ерусалим, повикувајќи на посилно меѓународно спротивставување на кршењата на меѓународното право.
Предупредувајќи дека современите конфликти сѐ повеќе се обликуваат од дезинформации и содржина генерирана од вештачка интелигенција, Јилмаз рече дека информациската војна и ограничениот пристап до медиумите го комплицираат пристапот до сигурни информации.
Тој ја истакна дипломатската улога на Туркије, наведувајќи ги напорите за медијација кои се движат од Русија и Украина до Африка, и рече дека Анкара останува еден од ретките актери способни да се ангажираат и со Истокот и со Западот.
„Светот е поголем од пет... Човештвото има потреба од мир, а мирот бара правда“, рече Јилмаз, додавајќи: „Се стремиме да бидеме и праведни и силни“.
Тој заклучи дека стратешката комуникација сега е од суштинско значење за управување со ризиците и повика на поблиска соработка меѓу владите, медиумите, академијата и граѓанското општество.
Заканите не доаѓаат со куршуми, туку со манипулација
Бурханетин Дуран, исто така, рече дека самитот, кој „стана меѓународен бренд“, привлекува сè поголемо глобално внимание.
„Ќе се осврнеме на прашањата за доверба во областа на стратешката комуникација заедно со глобалната агенда и ќе се вклучиме во сеопфатна размена на идеи“, рече Дуран.
Тој рече дека самитот се одржува под темата „Нарушување во меѓународниот систем: Кризи, наративи и потрага по ред“, што ја одразува турбулентната природа на сегашниот глобален пејзаж.
„Во ерата во која живееме, стратешката комуникација, конфликтните зони и кризите повеќе не можат да се разгледуваат одделно“, рече тој, додавајќи дека информациите еволуирале од едноставно пренесување факти во директен инструмент на моќ и конкуренција.
„Денес, заканите влегуваат во нашиот свет не со тенкови, туку со нови трендови, и тие не доаѓаат со куршуми, туку со манипулација“, рече Дуран, нагласувајќи дека заштитата на вистината станала исто толку критична како и заштитата на физичките граници во новата безбедносна архитектура.
