Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган изјави дека Заедничкиот договор за одбрана од Мека, потпишан од Туркије, Саудиска Арабија и Пакистан, претставува поинаков вид трансформација, нагласувајќи дека тој претставува „вистинска можност за нас да пратиме важна порака до светот“.

Зборувајќи во интервјуто за арапската телевизија Ал Џезира, снимено на 14 август, на денот кога владејачката Партија на правдата и развојот (АК Партија) ја прославуваше својата 25-годишнина, Ердоган рече: „Да се собереме на таков ден навистина е посебна радост за нас.“

„Со прославите на нашата 25-годишнина, со божја волја, ќе го продолжиме нашето патување кон уште многу четвртини век“, рече тој.

Во врска со Договорот за одбрана од Мека, неодамна потпишан од Туркије, Пакистан и Саудиска Арабија, Ердоган рече: „Пред сè, Договорот од Мека претставуваше поинаков вид трансформација.“

„Потпишувањето на овој трилатерален договор во Мека меѓу Саудиска Арабија, Туркије и Пакистан стана можност за нас да пратиме важна порака до светот“, рече тој, додавајќи: „Фактот што овој договор беше склучен во Мека и што го постигнавме како три земји ни даде дополнителна сила и прати посебна порака до светот.“

„Верувам дека Пакистан, Туркије и Саудиска Арабија го склучија овој договор со големо задоволство. Нека биде од корист“, рече тој.

Нагласувајќи дека договорот беше потпишан во тежок период меѓу САД и Иран, Ердоган рече дека тој пратил важна порака за светскиот мир.

„Јас го нарекувам важна порака за светскиот мир бидејќи Туркије е земја што се залага за мир, а изборот на Мека беше важен чекор за мирот“, рече тој.

„Во текот на процесот меѓу Иран и САД, постојано нагласувавме дека го поддржуваме мирот“, рече Ердоган. „Како земји што следат таков процес во корист на мирот, Пакистан, Туркије и Саудиска Арабија го зазедоа своето место како застапници на мирот“, додаде тој.

„Како бранители на мирот и во наредниот период ќе продолжиме по овој пат како земји што го следат мирот“, нагласи тој.

Одредба за колективна одбрана

На прашањето дали Договорот за одбрана од Мека наликува на одредбата за колективна одбрана од член 5 на НАТО, Ердоган рече: „Што и да опфаќа член 5 на НАТО, слично на тоа, ова заедничко разбирање за одбраната значи дека доколку се појави каков било проблем, овие три земји ќе имаат можност заеднички да ги преземат неопходните чекори.“

„Без разлика дали се однесува на Туркије, Саудиска Арабија или Пакистан, доколку некоја од овие три земји биде нападната, бидејќи ова е заеднички одбранбен договор, трите земји ќе имаат можност да се бранат една со друга од таков напад“, нагласи тој.

„Освен овие три земји, може да ни се придружат и други во секое време“, рече тој. „Не е ограничен на Саудиска Арабија, Туркије и Пакистан“, рече Ердоган.

„И други земји може да станат дел од него. Кога го потпишавме договорот, објавивме дека доколку други земји сакаат да се вклучат во иднина, нашата врата ќе остане отворена. Ние ја оставивме таа врата отворена“, нагласи тој.

„Ако Египет сака, овие три земји може да постигнат договор и да ја отворат вратата и за Египет“, додаде турскиот претседател.

Војната со Иран

Во врска со војната во која се вклучени САД, Израел и Иран, Ердоган рече дека негова желба е мирот да биде постигнат колку што е можно поскоро.

Посочувајќи дека затворањето на Ормутскиот Теснец, низ кој пред војната минуваше околу една петтина од глобалната потрошувачка на нафта, предизвикува тешкотии, Ердоган рече: „Треба повторно да го отвориме овој сообраќај колку што е можно поскоро и да обезбедиме светскиот нафтен сообраќај повторно да се одвива без прекин.“

„Ние го поддржуваме ова, а Иран, исто така, го поддржува“, рече тој, додавајќи: „Наша надеж е дека доколку поморскиот сообраќај низ Ормутскиот Теснец повторно се отвори бесплатно, тоа би било многу посоодветно.“

„Слободниот премин би бил многу корисен за повторното отворање на сообраќајот таму.“

На прашањето за ставот на Туркије кон американско-израелските напади врз Иран и одмаздничките напади на Техеран врз земјите од заливот, Ердоган рече: „Ние дефинитивно не сме за војна.“

„Ние сме за мир. Но Израел е главен актер зад оваа војна“, рече тој, додавајќи: „Израел постојано ја поттикнуваше војната и ја избираше војната. Поради овој став, многу други земји платија висока цена. Израел ја носи главната одговорност.“

Посета на Дамаск

Во врска со посредничките напори на Катар и Пакистан меѓу САД и Иран, турскиот претседател рече дека двете земји презеле важни одговорности и изрази уверување дека ќе продолжат да го прават тоа.

„Сите ќе се фатиме за раце и, пред сè, ќе го зачуваме нашето единство и солидарност како муслимани“, рече тој.

Зборувајќи за односите со новата администрација на Сирија предводена од претседателот Ахмед ал-Шара и нападите на Израел врз Сирија, Ердоган рече: „Нашите државни институции имаат многу добри односи со Сирија и ние го одржуваме ова единство и солидарност.“

„Сирија е наш брат. Никогаш нема да ја оставиме Сирија сама. Во текот на овој процес Сирија ќе ги види грижата и поддршката од своите браќа. Тие не треба да имаат никакви грижи“, нагласи тој.

Во врска со поддршката на Туркије за стабилноста на Сирија, Ердоган рече: „Што и да треба да направи Туркије за стабилноста на Сирија, ние го правиме тоа целосно и ќе продолжиме да го правиме.“

Во врска со улогата на Анкара во процесот што доведе до пад на режимот на Башар ал-Асад, Ердоган рече: „Фала му на Бога, претседателот Шара и неговите колеги многу добро знаат што направивме.“

„Ја исполнивме секоја одговорност што падна на нас и ќе продолжиме да го правиме тоа во наредниот период. Со божја волја, ќе го посетам Дамаск колку што е можно поскоро.“

Израелски напади врз Либан

Тој зборуваше и за израелските напади врз Либан, посетата на либанскиот претседател Џозеф Аун на Туркије и билатералните односи.

„Овие напади врз Либан длабоко нè растажуваат“, рече тој. „Овде разговаравме со претседателот. Во наредниот период ќе продолжиме да му ја даваме на Либан сета поддршка што можеме“, изјави Ердоган.

Претседателот ја нагласи важноста на поддршката на САД за мировниот процес во Либан, велејќи: „Со постигнувањето на ова, мора да го спасиме Либан од овој огнен круг.“

Во врска со израелските напади врз Либан, Ердоган рече: „Во моментов, Израел е агресор.“

„Либан останува под континуирани израелски напади“, рече тој, додавајќи: „Мора колку што е можно поскоро да го ослободиме Либан од овие напади.“

„Разговаравме за ова прашање со САД и ќе продолжиме да го правиме тоа. Исто така, разговарав за тоа со г. (Доналд) Трамп за време на неговата посета на Турција и ќе продолжиме да разговараме со него во наредниот период“, рече тој.

„Не може да ја оставиме Газа сама“

Во врска со континуираните израелски напади врз Газа и покрај прекинот на огнот во октомври 2025 година, Ердоган рече: „Не може да ја оставиме Газа сама. Каква и да е одговорноста што паѓа на нас во врска со Газа, ние ја исполнивме до денес и ќе продолжиме да ја исполнуваме.“

Коментирајќи го прифаќањето од страна на Хамас на одредбите за прекин на огнот, вклучително и преминувањето во втората фаза, откажувањето од управувањето со Газа и согласувањето да се откаже од оружјето, Ердоган рече: „Хамас ја покажа сета искрена солидарност што можеше да ја покаже, но од страна на Израел немаше таков позитивен пристап.“

„Израел продолжува со своите агресивни политики со напади врз Либан и Газа“, критикуваше тој.

Осврнувајќи се на неговите разговори со американскиот претседател во врска со Израел, Ердоган рече: „Гледам дека Трамп е вознемирен од овие случувања. И ние ги упатуваме сите неопходни предупредувања и ќе продолжиме да го правиме тоа.“

На прашањето за непријателската реторика кон Туркије од страна на израелските политичари и медиуми, Ердоган рече: „Ако некој избере да ја нападне Туркије заради војна наместо заради мир, Туркије ниту ќе се плаши од таква војна ниту ќе ја избегне.“

„Ова го велам многу јасно. Не сакаме да доживееме таква ситуација“, рече Ердоган.

- Односите со Судан Осврнувајќи се на односите со Судан, каде што од 2023 година продолжува граѓанската војна, Ердоган рече: „Случувањата во Судан не ги гледам позитивно, но продолжуваме да му ја даваме на Судан секоја можна поддршка.“

„Моите односи со Абдел Фатах ал-Бурхан, претседател на Суверениот совет на Судан, се многу добри“, рече тој, додавајќи дека „Судан навистина има умерена и идеална администрација“.

„Бурхан неодамна беше наш гостин и разговаравме. Искрено го гледам лидерот на Судан како лидер достоен за Судан во оваа фаза“, рече Ердоган.

Во врска со случувањата во Либија, Ердоган рече: „Нашите односи со Либија продолжуваат цврсто.“

„Нема да ја оставиме Либија сама во чекорите што ги презема“, рече тој. „Особено, како Туркиш Петролеум, презедовме и продолжуваме да преземаме чекори за заеднички развој на нафтените резерви на Либија.“

Програмата Ф-35

Во врска со односите со САД, Ердоган рече: „Во моментов очекуваме г. Трамп да го исполни ветувањето што го даде во врска со борбените авиони Ф-35.“

„Тој ни даде ветување во врска со Ф-35 и исполнувањето на ова ветување е важно за Туркије. Очекуваме ова ветување да биде исполнето“, рече тој.

На прашањето за најважните прашања меѓу Туркије и САД, Ердоган рече: „Има многу прашања.“

„Има прашања поврзани со одбранбената индустрија. Покрај тоа, тука се чекорите што ги презедовме и ќе ги преземеме во врска со обемот на трговијата“, рече тој.

Нагласувајќи дека Израел не е дел од односите меѓу Туркије и САД, Ердоган рече: „Никогаш не сме го ставиле Израел на маса во нашите разговори.“

„Наш соговорник се САД“, рече тој, додавајќи: „Ги преземаме и ќе продолжиме да ги преземаме нашите чекори разговарајќи за овие прашања со САД.“

Односите со Русија, ЕУ и арапскиот свет

Во врска со односите со Москва, Ердоган рече: „Нашите односи со Русија се многу добри. Ги одржуваме преку континуирана телефонска дипломатија.“

„Моите министри редовно разговараат со руските колеги, а и тие контактираат со моите министри. На овој начин продолжуваме со нашите консултации“, рече тој.

Одговарајќи на прашања за односите на Туркије со ЕУ, Ердоган рече: „Европа не ја прими Туркије 53 години и не изгледа дека е подготвена да го направи тоа и во иднина.“

„Но ние не ја затворивме нашата врата“, рече тој. „Сè уште сакаме да се вклучиме во ЕУ“, рече Ердоган.

„Ако нè примат, добро. Ако не нè примат, и тоа е в ред“, нагласи тој. „ЕУ не е наш приоритет, но продолжуваме да им кажуваме дека тие ќе бидат тие што ќе загубат, а не Туркије“, додаде турскиот претседател.

„Продолжете да ја следите Владата на АК Партија во Турција. Со АК Партија, Туркије ќе се движи кон многу посилни утрешнини“, изјави тој.

„Никој не треба да има никаква грижа или сомнение во врска со тоа. Со божја волја, Туркије ќе влезе во утрешнината многу посилна и ќе продолжи по својот пат со сила. Позицијата на Туркије во светскиот мир ќе стане уште позначајна“, истакна Ердоган.

​​​​​​​​​​​​​​„Имаме силна армија и силна жандармерија. Нашите вооружени сили дејствуваат во единство и солидарност“, рече турскиот претседател.

„Ова единство и солидарност навистина ги уверуваат сите. Нашата армија е обединета, заедно и целосна и продолжува по својот пат на овој начин. Нашата војска нема никаква врска со политиката“, рече тој.

Обраќајќи му се на арапскиот свет, Ердоган рече: „Им праќам поздрави и љубов на сите. Сите ги сакаме. Ние сме едно, заедно сме, силни сме. Да не се повредуваме или навредуваме едни со други. Да продолжиме да стоиме заедно.“