Η Δανία προειδοποίησε τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής να σεβαστούν την κυριαρχία της μετά τον διορισμό από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ειδικού απεσταλμένου για τη Γροιλανδία, την αυτόνομη περιοχή της Δανίας την οποία ο Τραμπ έχει απειλήσει ότι ενδέχεται να προσαρτήσει.
Από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025, ο Τραμπ επανειλημμένα δηλώνει ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται το νησί, πλούσιο σε πόρους, για λόγους ασφάλειας και απέφυγε να αποκλείσει τη χρήση βίας για την εξασφάλισή του.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε νωρίς το πρωί της Δευτέρας ότι όρισε τον κυβερνήτη της Λουιζιάνας, Τζεφ Λάντρι, ως ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία.
«Ο Τζεφ κατανοεί πόσο ουσιαστική είναι η Γροιλανδία για την εθνική μας ασφάλεια και θα προωθήσει με συνέπεια τα συμφέροντα της χώρας μας για την ασφάλεια, την προστασία και την επιβίωση των συμμάχων μας και, πράγματι, του κόσμου», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social.
Ο Λάντρι απάντησε άμεσα στον Τραμπ σε ανάρτηση στο X: «Είναι τιμή να υπηρετώ σε αυτήν την εθελοντική θέση για να κάνουμε τη Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ.»
Η συντριπτική πλειονότητα των περίπου 57.000 κατοίκων της Γροιλανδίας επιθυμεί ανεξαρτησία από τη Δανία, αλλά δεν επιθυμεί να γίνει μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Ιανουαρίου.
Οι ηγεσίες τόσο της Δανίας όσο και της Γροιλανδίας έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι το τεράστιο αυτό νησί του Αρκτικού δεν είναι προς πώληση και ότι θα αποφασίσει το μέλλον του ο ίδιος ο λαός του.
«Ο διορισμός επιβεβαιώνει το συνεχιζόμενο αμερικανικό ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία», δήλωσε τη Δευτέρα ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκκε Ράσμουσεν σε δήλωσή του.
«Ωστόσο, επιμένουμε ότι όλοι — συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ — πρέπει να δείξουν σεβασμό στην εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας.»
Η Γροιλανδία βρίσκεται στρατηγικά ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, σε μια περίοδο αυξανόμενου ενδιαφέροντος των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας για τον Αρκτικό, όπου έχουν ανοίξει θαλάσσιες οδοί λόγω της κλιματικής κρίσης.
Η θέση της Γροιλανδίας την τοποθετεί επίσης στη συντομότερη διαδρομή για πυραύλους μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ.
Η Δανία καλεί τον Αμερικανό πρέσβη
Η Δανία ανακοίνωσε επίσης ότι θα καλέσει τον Αμερικανό πρέσβη μετά την ανακοίνωση του Τραμπ.
«Είμαι βαθιά εξοργισμένος από τον διορισμό και τη δήλωση, την οποία θεωρώ εντελώς απαράδεκτη», δήλωσε ο Ράσμουσεν στην τηλεόραση TV2 σε συνέντευξή του, προσθέτοντας ότι το υπουργείο Εξωτερικών θα καλέσει τον Αμερικανό πρέσβη τις προσεχείς ημέρες «για να λάβει εξηγήσεις».
«Όσο έχουμε ένα βασίλειο στη Δανία που αποτελείται από τη Δανία, τα Νησιά Φερόες και τη Γροιλανδία, δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι υπάρχουν εκείνοι που υπονομεύουν την κυριαρχία μας», πρόσθεσε.
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Τζενς-Φρέντερικ Νίλσεν, από την πλευρά του είπε ότι ο διορισμός «δεν αλλάζει τίποτα για εμάς εδώ».
«Θα καθορίσουμε το μέλλον μας μόνοι μας. Η Γροιλανδία είναι η χώρα μας», έγραψε στο Facebook, προσθέτοντας: «Η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς και η εδαφική ακεραιότητα πρέπει να γίνεται σεβαστή.»
Τον Αύγουστο, η Δανία κάλεσε τον προσωρινό επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής μετά από αναφορές για απόπειρες παρέμβασης στη Γροιλανδία.
Τουλάχιστον τρεις Αμερικανοί αξιωματούχοι, κοντά στον Τραμπ, παρατηρήθηκαν στην πρωτεύουσα Νουκ προσπαθώντας να εντοπίσουν άτομα υπέρ ή κατά μιας προσέγγισης με τις ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ άνοιξαν προξενείο στη Γροιλανδία τον Ιούνιο του 2020.
