Министрите за надворешни работи на Словачка и на Унгарија денеск најавија дека ќе се жалат до Европскиот суд на правдата поради одредбата на ЕУ за постепено укинување на увозот на руски гас до 1 јануари 2027 година, кој беше усвоен претходно денес од земјите на Европската Унија.

Словачкиот министер за надворешни работи, Јуриј Бланар, денес изрази загриженост во врска со планот на Европската комисија да поднесе нацрт-закон за целосна забрана за увоз на гас од Русија до крајот на 2027 година и најави дека земјата ќе се обрати до Судот на правдата на Европската Унија и ќе покрене постапка насочена кон укинување на регулативата РеПауерЕУ за забрана за увоз на енергија од Русија.

Тој рече дека планот за откажување на руската нафта мора темелно да се оцени поради неговото влијание врз енергетската безбедност, конкурентноста и социјалната стабилност.

„Не можеме да прифатиме решенија што не ги одразуваат реалните можности и специфичните аспекти на поединечните земји“, рече тој.

РеПауерЕУ

Тој истакна дека и покрај спротивставениот став, Словачка останува конструктивен партнер во европската енергетска политика.

„Ќе продолжиме активно да промовираме решенија што ја зајакнуваат енергетската безбедност на ЕУ, а во исто време ќе обезбедиме фер, реалистична и социјално одржлива транзиција за сите земји-членки, особено за оние што се најранливи поради нивната инфраструктура и географска локација“, додаде Бланар.

Државниот секретар на словачкото Министерство за надворешни и европски работи, Марек Ешток, денес гласаше против регулативата со која постепено се прекинува увозот на руски гас и изрази воздржаност во име на Словачка на состанокот на Советот за општи работи на ЕУ во Брисел.

Ешток рече дека Словачка гласала против усвојувањето на регулативите РеПауерЕУ поради очекуваните негативни економски и финансиски влијанија, како и потенцијалните негативни ефекти врз безбедноста на снабдувањето со гас.

„Како земја без излез на море, Словачка нема директен пристап до терминали за течен природен гас (ЛНГ), додека сè уште има тесни грла надвор од нејзината територија што го ограничуваат пристапот до доволни и прифатливи алтернативни снабдувања со гас и покрај значителните инвестиции во интерконектори и инфраструктура“, рече Ешток.

Унгарија ќе покрене судска постапка со цел да се поништи декретот за постепено укинување на увозот на руски гас до 1 јануари 2027, објави унгарскиот министер за надворешни работи, Петер Сијарто.

„Доколку не можеме да купуваме сурова нафта и гас од Русија, сметките за енергија на домаќинствата ќе се зголемат тројно, а фабриките може да се соочат со тешкотии поради зголемувањето на цените“, рече Сијарто.

Според него, регулативата што јаовозможува РеПауерЕУ, односно ставање крај на зависноста на ЕУ од руските извори на енергија, ги заобиколува регулативите на ЕУ, со цел да се спречи увозот на извори на енергија од Русија.

Тој истакна дека штом одлуката за усвојување на РеПауерЕУ стане официјална, Унгарија ќе ја поднесе својата тужба до Судот на правдата на ЕУ.

„Законот е создаден за да се искористи правна дупка во однос на неговата содржина, ова е санкција што бара едногласна одлука. Сепак, за да ги заобиколат приговорите на суверените национални држави, тие употребија трик и ја претставија одлуката како трговска мерка, така што квалификуваното мнозинство беше доволно. Основниот договор јасно наведува дека националните држави имаат право да одлучат кои енергетски ресурси сакаат да ги купат и од кого сакаат да ги купат“, рече Сијарто, оценувајќи дека одлуката ги крши законите на ЕУ.

Тужба до Судот на правдата на ЕУ

Тој изјави дека овој потег претставува „голем правен трик“ насочен против унгарските национални интереси.

„Одвикнувањето на земјата од руската сурова нафта и гас би довело до огромно зголемување на трошоците за комунални услуги. Ова е она што Брисел го сака, а ние, суверената влада, ќе го спречиме тоа“, рече тој.

Порано денес, земјите-членки на ЕУ усвоија регулатива со која постепено се укинува увозот на руски гас до 1 јануари 2027 година, со што се овозможува планот да стапи на сила.

Новите правила вклучуваат и мерки за ефикасно следење и диверзификација на снабдувањето со енергија, а оваа регулатива е клучна пресвртница во постигнувањето на целта на РеПауерЕУ, односно ставање крај на зависноста на ЕУ од руската енергија, се вели во соопштението објавено на веб-страницата на Европскиот совет.

Според регулативата, увозот на руски гас од цевководи и течен природен гас (ЛНГ) во ЕУ ќе биде забранет, а забраната ќе почне да се применува шест недели по стапувањето во сила на регулативата, при што постојните договори имаат преоден период.

Во соопштението на Европскиот совет се наведува дека целосна забрана за увоз на руски течен природен гас ќе стапи во сила од почетокот на 2027 година, а за увоз на гас од цевководи од есента 2027 година.

Се додава дека, пред да одобрат увоз на гас во ЕУ, земјите-членки на ЕУ ќе ја проверат земјата каде што е произведен гасот.