Më 11 korrik, kur një sasi armësh e lënë nga terroristët e PKK u dogj në një ceremoni në Sulemanije të Irakut verior, u shënua një moment vendimtar në luftën e përjetuar prej dekadash kundër terrorizmit. 

Për më shumë se 40 vjet, premtimi për një “Türkiye pa terrorizëm” qëndroi midis aspiratës dhe pasigurisë. Por, ky premtim është zhvendosur në mënyrë vendimtare drejt realitetit — i formësuar nga vendosmëria për të çmontuar një konflikt që ka përcaktuar agjendën e sigurisë së vendit për më shumë se katër dekada. 

Türkiye pa terrorizëm nuk është një ngjarje e vetme, as një armëpushim simbolik, por rezultati i grumbulluar i transformimit ushtarak, vullnetit politik, tronditjeve rajonale dhe ndryshimeve në marrëdhëniet globale. 

Çmimi i terrorizmit

Gjatë katër dekadave, vendi përjetoi një fushatë të vazhdueshme dhune nga PKK-ja — një organizatë e caktuar zyrtarisht si terroriste nga Türkiye, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian. Kjo fushatë terroriste mori jetën e më shumë se 40.000 njerëzve, përfshirë gra, fëmijë dhe foshnja. 

Përtej humbjes së tmerrshme të jetëve, aktivitetet e PKK-së lanë shenja të thella sociale dhe demografike, veçanërisht në rajonet juglindore të Türkiyes. Për shumë vjet, pasiguria dhe frika i detyruan mijëra civilë t’i braktisin shtëpitë dhe fshatrat e tyre, duke u zhvendosur në qytete më të mëdha në kërkim të sigurisë dhe stabilitetit. 

Presidenti Recep Tayyip Erdoğan ka deklaruar më herët se terrorizmi separatist i PKK-së i ka kushtuar Türkiyes një barrë ekonomike prej afërsisht dy trilionë dollarë që nga viti 1984 — reflektim i humbjeve të mëdha në rritje, investime të humbura dhe zhvillim të vonuar rajonal. 

Megjithatë, sot, një imazh mjaft ndryshe është duke u shfaqur. Ndërsa kushtet e sigurisë po përmirësohen dhe stabiliteti po merr rrënjë, po ndodh një rivendosje e qetë, por e rëndësishme: familjet kthehen në fshatrat e largëta, rindërtojnë shtëpi, u rirreken bujqësisë dhe riafirmojnë lidhjen me tokën që dikur u detyruan ta linin pas. 

Ekspertët thonë se ky reflektim i një transformimi më të gjerë ku komunitetet që ishin përcaktuar nga konflikti po fillojnë ta rimarrin normalitetin, dinjitetin dhe një ndjenjë të së ardhmes në një mjedis që nuk mbizotërohet më nga dhuna. 

Si u shkatërrua grupi terrorist PKK?

Më 27 shkurt, lideri i PKK-së, Abdullah Öcalan, bëri thirrje për dorëzimin e armëve, duke e nisur procesin e çarmatimit. Autoritetet turke e trajtuan këtë thirrje me kujdes për shkak të përvojave të mëparshme, por këtë herë reagimi ishte i ndryshëm: ai u përfshi në një strategji më të gjerë shtetërore me synim përfundimtar.

Kjo strategji arriti kulmin simbolik kur terroristët e PKK-së vendosën armët në një ceremoni publike çarmatosjeje — një imazh modest në shkallë, por me kuptim të jashtëzakonshëm: një konfirmim vizual se konflikti nuk po riprodhohej më. 

Çarmatimi ka rrënjët e tij edhe në një fushatë të vazhdueshme ushtarake kundër grupit, përfshirë operacionet Euphrates Shield, Olive Branch dhe Peace Spring — të nisura si masa strategjike për t’i neutralizuar kërcënimet nga zgjatimet e PKK-së në Siri. 

Dhe rënia e regjimit të Assadit në Siri rezultoi në një pjesë vendimtare të këtyre zhvillimeve. 

Pamja e madhe

Profesoresha Ozden Zeynep Oktav thekson se Türkiye ka fituar jo vetëm nga presioni ushtarak, por edhe nga ndryshimet rajonale dhe ndërkombëtare, ku disa vende perëndimore u afruan më shumë me Ankaranë për shkak të ankthit të gjendjes së sigurisë dhe luhatjeve ekonomike globale. 

Në këtë kontekst, zyrtarët turq argumentojnë se Türkiye pa terrorizëm do të thotë edhe një rajon pa terrorizëm dhe se një Shtet i Bashkuar Sirian pa struktura të armatosura joshtetërore është po aq i rëndësishëm për sigurinë e Türkiyes. 

Sfidat që mbeten

Megjithatë, sfidat për paqe të qëndrueshme nuk janë zhdukur plotësisht. Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan ka paralajmëruar se durimi po shkon drejt fundit për shkak të përpjekjeve të SDF-së për ta vonuar procesin e integrimit në strukturat e sigurta siriane. 

Si fund, 2025 shënoi vitin kur Türkiye lëvizi nga menaxhimi i konfliktit drejt përfundimit të tij — duke e riformësuar jo vetëm rrugën e brendshme, por edhe vendin e saj në një rajon në ndryshim.