Mikroplastikat që grumbullohen në oqeanet e botës po ulin aftësinë e tyre për ta thithur dioksidin e karbonit, duke dobësuar një nga mekanizmat më të rëndësishëm natyrorë të Tokës kundër ngrohjes globale, sipas një studimi të ri shkencor.

Studiuesit theksojnë se grimcat shumë të vogla të plastikës po ndërhyjnë në proceset biologjike detare që u mundësojnë oqeaneve të magazinojnë karbon dhe t’i rregullojnë temperaturat globale. Aktualisht, oqeanet thithin rreth një të katërtën e emetimeve të dioksidit të karbonit të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor çdo vit.

“Oqeanet janë rezervuari më i madh i karbonit në planet dhe mikroplastikat po e minojnë këtë mburojë natyrore kundër ndryshimeve klimatike”, tha Ihsanullah Obaidullah nga Universiteti i Sharjahut, një nga autorët e studimit.

Gjetjet janë publikuar në Journal of Hazardous Materials dhe bazohen në një shqyrtim të literaturës ekzistuese shkencore, e jo në eksperimente të reja laboratorike.

Studimi zbulon se mikroplastikat ndërhyjnë në të ashtuquajturën “pompë biologjike të karbonit”, një proces natyror i drejtuar nga fitoplanktoni dhe zooplanktoni, i cili transferon karbonin nga ujërat sipërfaqësore drejt thellësive të oqeanit. Sipas studiuesve, mikroplastikat ulin fotosintezën te fitoplanktoni dhe dëmtojnë metabolizmin te zooplanktoni, duke dobësuar këtë mekanizëm.

Autorët theksojnë gjithashtu rolin e mikroorganizmave që kolonizojnë grimcat plastike, të njohur si “plastisfera”, të cilët mund të ndryshojnë ciklet e karbonit dhe azotit dhe të kontribuojnë në emetimet e gazeve serrë.

“Mikroplastikat dëmtojnë jetën detare, dobësojnë pompën biologjike të karbonit dhe madje çlirojnë gazra serrë teksa degradohen”, tha Obaidullah, duke paralajmëruar se efektet afatgjata mund të përfshijnë ngrohjen e oqeaneve, acidifikimin dhe humbjen e biodiversitetit, me pasoja për sigurinë ushqimore dhe komunitetet bregdetare.

Studimi vëren se, megjithëse provat për dëmet ekologjike po shtohen, ndikimi i plotë i mikroplastikave në klimë mbetet ende pak i kuptuar.

Prodhimi global i plastikës vlerësohet në 400 deri në 430 milionë tonë në vit, ndërsa më pak se 10 për qind riciklohet. Pa masa më të forta kontrolli, prodhimi mund të trefishohet deri në vitin 2060, paralajmërojnë studiuesit.

Autorët u bëjnë thirrje qeverive dhe organizatave ndërkombëtare që ta trajtojnë ndotjen nga plastika dhe ndryshimet klimatike si sfida të ndërlidhura, duke kërkuar përshpejtimin e përpjekjeve për reduktimin e përdorimit të plastikës, përmirësimin e menaxhimit të mbetjeve dhe zgjerimin e kërkimeve mbi ndikimin klimatik të mikroplastikave.

“Hapi ynë i radhës është të përcaktojmë ndikimin klimatik të mikroplastikave dhe të zhvillojmë zgjidhje të integruara”, tha Obaidullah, duke shtuar se kjo çështje përfaqëson një sfidë më të gjerë globale të qëndrueshmërisë dhe jo thjesht një problem të izoluar mjedisor.