Republika Turke e Qipros Veriore (RTQV) ka kritikuar Bashkimin Evropian për marrjen e presidencës rrotulluese të Këshillit të BE-së nga Administrata Greke Qipriote, duke akuzuar bllokun se mban një qasje të njëanshme që injoron popullin turko-qipriot.

Në një deklaratë me shkrim, Ministria e Punëve të Jashtme e RTQV-së tha se ky veprim pasqyron qëndrimin e kahershëm “të shtrembëruar dhe të njëanshëm” të BE-së ndaj çështjes së Qipros dhe bie ndesh me vlerat që vetë blloku deklaron, raportoi të premten Agjencia Turko-Qipriote e Lajmeve.

“Përjashtimi sistematik i popullit turko-qipriot nuk është vetëm një padrejtësi politike, por edhe një kundërthënie e qartë me vlerat themelore të vetë Bashkimit Evropian”, thuhet në deklaratë.

Ministria shtoi gjithashtu se Republika e Qipros, e themeluar në vitin 1960 si një shtet partneriteti mes turko-qipriotëve dhe greko-qipriotëve, humbi rendin e saj kushtetues pas sulmeve ndaj turko-qipriotëve në dhjetor 1963, duke argumentuar se administrata e njohur ndërkombëtarisht që nga ajo kohë përfaqëson në thelb një shtet greko-qipriot.

Pavarësisht kësaj, BE-ja e pranoi Administratën Greke Qipriote si anëtare në vitin 2004, një vendim që, sipas ministrisë, e bëri bllokun palë në konfliktin qipriot, në vend që të ishte një aktor neutral.

Ministria tha se pala turko-qipriote ka treguar vazhdimisht vullnet të mirë për një zgjidhje, duke theksuar se barazia sovrane dhe statusi i barabartë ndërkombëtar janë themele thelbësore për çdo zgjidhje të mundshme.

Ajo shtoi se, nëse BE-ja nuk i pranon gabimet e së kaluarës dhe nuk heq dorë nga ajo që e përshkruan si rreshtim me pozicionet maksimaliste greko-qipriote, nuk do të fitojë besueshmëri te turko-qipriotët.

Administrata Greke Qipriote mori presidencën rrotulluese gjashtëmujore të BE-së më 1 janar. Më 1 korrik, ajo do t’i pasohet nga Irlanda.

Problem prej dekadash

Qiproja është e përfshirë në një mosmarrëveshje prej dekadash mes greko-qipriotëve dhe turko-qipriotëve, pavarësisht përpjekjeve të shumta diplomatike të OKB-së për të arritur një zgjidhje gjithëpërfshirëse.

Sulmet etnike që nisën në fillim të viteve 1960 detyruan turko-qipriotët të tërhiqeshin në enklava për sigurinë e tyre.

Në vitin 1974, një grusht shteti greko-qipriot me synimin e aneksimit të ishullit nga Greqia çoi në ndërhyrjen ushtarake të Türkiyes si fuqi garantuese, për të mbrojtur turko-qipriotët nga përndjekja dhe dhuna. Si pasojë, RTQV-ja u shpall në vitin 1983.

Procesi i paqes ka qenë i ndërprerë ndër vite, përfshirë edhe një nismë të dështuar në vitin 2017 në Zvicër, nën kujdesin e vendeve garantuese Türkiye, Greqisë dhe Mbretërisë së Bashkuar.

Administrata Greke Qipriote iu bashkua Bashkimit Evropian në vitin 2004, po atë vit kur greko-qipriotët bllokuan një plan të OKB-së për t’i dhënë fund konfliktit të gjatë.