Стратешката позиција на Адана на Блискиот Исток одамна ја прави воздухопловната база Инџирлик една од најважните воени инсталации во регионот.

Откако иранските ракети влегоа во турскиот воздушен простор, само за да бидат неутрализирани од средствата за воздушна одбрана на НАТО стационирани во Источниот Медитеран, се појавија прашања за сопственоста и оперативниот авторитет на воздухопловната база Инџирлик.

Но официјални извори, како и независни аналитичари за одбрана и безбедност, категорично изјавија дека базата - заедно со секој објект на неа - припаѓа целосно на Република Туркије.

Со други зборови, воздухопловната база Инџирлик во јужната покраина Адана на Туркије останува под целосна контрола на Турските вооружени сили.

„Воздухопловната база Инџирлик останува турски објект под сопственост на Република Туркије и контрола на Турските вооружени сили“, според официјалното соопштение објавено во среда.

„Сите активности се спроведуваат во согласност со националното законодавство и сувереното право на Туркије“, се вели во соопштението.

Во соопштението се нагласува дека сите објекти во базата се сопственост на Туркије и дека секоја операција се одвива „под надзор и координација на турските власти, во согласност со националното законодавство и меѓународните договори во кои Туркије е страна“.

Месут Хаки Чашин, експерт за одбрана и професор по меѓународно право и безбедност, за TРТ Ворлд изјави дека официјалниот став на Туркије е вкоренет во меѓународното право.

„Туркије е држава домаќин за НАТО и војниците на НАТО“, вели тој.

„Според меѓународното право и договорите на НАТО, (базата) е целосно под контрола на Турските вооружени сили“, додава тој.

Туркије ја има втората најголема армија во НАТО, одбранбен сојуз од 32 земји од Европа и Северна Америка, и служи како земја домаќин за сојузничките сили, додека задржува „апсолутна команда“ над своите воени бази.

Историјата на базата го зајакнува суверенитетот на Туркије над објектот.

Нејзината изградба започна во 1951 година по одлуките на Втората конференција во Каиро во 1943 година и беше завршена во 1954 година. Неговата оперативна употреба започна по потпишувањето на Договорот за воени објекти на 23 јуни 1954 година.

По мировна операција на Кипар во 1974 година и последователното ембарго за оружје на САД, сите американски воени активности кои не се членки на НАТО во Инџирлик беа прекинати во 1975 година.

Откако ембаргото беше укинато во септември 1978 година, операциите продолжија според ревидирана правна рамка.

Спогодбата за одбранбена и економска соработка (СEИA), потпишана на 29 март 1980 година, го замени претходниот договор и јасно ги дефинираше условите за користење на базата.

Во соопштението на Турските вооружени сили се наведува дека Инџирлик „може да поддржува мисии на НАТО, билатерални договори и операции на Советот за безбедност на ОН, со целосна безбедност и целокупна контрола под турските власти“.

Часин ја истакнува стратешката вредност на базата, велејќи дека се наоѓа на „многу критична точка“ на Блискиот Исток.

„Воздухопловната база Инџирлик е една од најважните воздухопловни бази на Блискиот Исток и во поширокиот регион“, вели тој.

Основана за време на Студената војна за борба против советските нуклеарни ракети и собирање разузнавачки информации, објектот денес е домаќин на турската борбена воздухопловна ескадрила Ф-16, заедно со извидувачки и беспилотни летала, логистички системи и воздушни возила.

„Има многу стратешка локација, што ѝ дава одбранбена и воздушна борбена способност“, додава тој.

Во меѓународните односи, сопственоста и суверената контрола понекогаш се сметаат за посебни концепти.

Сепак, кога е прашан дали Туркије има целосна власт над сите операции без оглед на странските авиони или персонал, одговорот на Часин е недвосмислен.

„Секако, тоа е воена воздухопловна база под турските вооружени сили. Сите воени активности се спроведуваат според турските суверени права и националното законодавство“, вели тој.

Тој прави паралели со другите домаќини на НАТО.

„Ист е случајот и во Велика Британија, Италија, Германија, Белгија и Холандија. Ова е стратешко одвраќање“, вели тој.

Секој авион, хеликоптер, беспилотно возило и систем за ракетна одбрана „е целосно контролиран од турската командна контрола“, инсистира тој.

Касин ги отфрла сите сугестии дека странските трупи го компромитираат турскиот авторитет.

„Туркије е земја домаќин на сојузниците на НАТО, па дури и на некои други, како што се катарските сили“, вели тој.

Целиот аранжман постои во турскиот суверен надзор, вели тој.

Турските вооружени сили, исто така, потврдуваат дека воен персонал од САД, Шпанија, Полска и Катар е стациониран во Инџирлик „вршејќи задачи, вклучувајќи воздушна одбрана, комуникациска поддршка и борбена сервисна поддршка како дел од безбедносните гаранции на НАТО за Туркије“.

Клучно е што секој странски персонал, опрема или користење на објекти „се случува со турско знаење и одобрение“.

Базата работи под команда на 10. Главна авионскс база на турските воздухопловни сили и е домаќин на авиони за полнење гориво во лет, борбени авиони, хеликоптери за општа намена и беспилотни летала - сите под турска директива.

Извор: ТРТ Ворлд