Одлуката на Иран да го затвори Ормутскиот теснец по заедничките воздушни напади на САД и Израел предизвика шокови низ глобалните пазари за превоз, а аналитичарите предупредуваат на континуирано нарушување на трговијата со енергија и контејнерски транспорт.

Затворањето најтешко ќе ги погоди пазарите на нафта и гас, смета Рико Луман, виш економски аналитичар за транспорт, логистика и автомобилска индустрија во ИНГ Груп, истакнувајќи дека низ теснецот поминува околу 20% од глобалната нафта и течен природен гас (ТПГ).

Влијанието е веќе видливо во реакциите на пазарот, при што цените на танкерите се зголемија во последните недели, рече тој.

Се очекува цените да продолжат да растат бидејќи растечкиот број на танкери закотвени надвор од теснецот го намалува достапниот капацитет на бродовите, додаде Луман. Премиите за осигурување исто така се зголемуваат бидејќи се активираат клаузулите за ризик поврзани со војната.

Ормутскиот теснец, кој се наоѓа на устието на Персискиот Залив, го поврзува извозот на нафта и ТПГ од Блискиот Исток со глобалните пазари преку Арапското Море и Индискиот Океан.

Главните производители, вклучувајќи ги Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати, Кувајт, Ирак и Катар, во голема мера се потпираат на преминот. Европските пазари и големите азиски економии како што се Кина, Индија, Јапонија и Јужна Кореја зависат од него за увоз на енергија.

Контејнерскиот превоз е исто така под притисок

Прекинот не е ограничен само на енергетскиот товар. Луман рече дека контејнерскиот транспорт е исто така засегнат, при што главните превозници целосно се повлекуваат од регионот. Рутите низ Црвеното Море и Суецкиот Канал сега се избегнуваат, со што се поништува претпазливото враќање на оператори како што е Маерск, кои неодамна обновија дел од регионалните операции.

Со клаузулите за осигурување поврзани со војната што ги зголемуваат премиите, рече тој, многу превозници може целосно да ги избегнуваат транзитните точки на Блискиот Исток.

Пренасочувањето на бродовите околу ’Ртот Добра Надеж на јужниот врв на Африка веројатно ќе стане нова нормалност на подолг рок, рече тој.

Тоа продолжено заобиколување значително ќе ги зголеми оперативните трошоци и ќе ги наруши синџирите на снабдување, додаде Луман, особено за пратките што се упатуваат кон Турција и поширокиот медитерански регион.

Тој ги предупреди глобалните пазари да се подготват за продолжено време на патување и хронична несигурност во снабдувањето, бидејќи регионалната нестабилност се комбинира со повисоките цени на горивото за да ги зголеми вкупните трошоци за испорака.

Се очекува цените на контејнерскиот превоз, кои претходно беа во опаѓање, сега нагло да се променат по најновите случувања, додаде тој.