Европскиот совет денес објави дека го финализирал својот став за правото на Европската Унија, кое ги забрзува и поедноставува процедурите за враќање на лица од трети земји кои нелегално престојуваат во земјите-членки.

Во соопштение објавено на веб-страницата на Советот, се наведува дека регулативата предвидува процедури за враќање на нелегални мигранти од земјите на ЕУ, а исто така наметнува обврски за оние кои немаат право на престој и воспоставува алатки за соработка меѓу земјите-членки.

Исто така, им овозможува на земјите-членки да основаат центри за враќање во трети земји.

Данскиот министер за имиграција и интеграција, Расмус Стоклунд, изјави дека „тројца од четворица нелегални мигранти на кои им е издадена одлука за враќање во ЕУ продолжуваат да остануваат во ЕУ наместо да се враќаат дома“.

„Верувам дека новиот сет правила може значително да помогне во подобрувањето на овие бројки. За прв пат, државјаните на трети земји кои престојуваат нелегално ќе имаат обврски. А земјите-членки ќе имаат многу подобар сет на алатки, на пример, ќе биде можен подолг притвор, а забраните за влез ќе бидат подолги. Покрај тоа, денешниот договор ќе им овозможи и на Европската Унија и на една или повеќе земји-членки да склучат аранжман или договор со трета земја за центри за враќање“, рече Стоклунд.

Договорот меѓу земјите-членки на ЕУ доаѓа само шест месеци откако Европскиот совет на 26 јуни повика на засилени напори за олеснување, зголемување и забрзување на враќањето на нелегалните мигранти.

Регулативата за враќање ќе им наметне строги обврски на повратниците, првенствено да ја почитуваат обврската да ја напуштат територијата на одредена земја-членка и да соработуваат со властите.

Другите обврски вклучуваат останување на располагање на властите, обезбедување идентификација или патна исправа, обезбедување биометриски податоци и неспротивставување на процесот на враќање.

Регулативата појаснува дека „земјата на враќање“ за нелегални мигранти може да биде земја со која постои договор или аранжман врз основа на кој се прифаќа лице кое нема право на престој во земјите-членки.

Условите за склучување на овие договори или аранжмани се исто така утврдени, а се занемарува дека тие можат да се склучат само со трета земја која ги почитува меѓународните стандарди за човекови права и принципите на меѓународното право, вклучително и принципот на невраќање.

Ваквите центри за враќање можат да функционираат и како центри за понатамошно враќање во крајната земја на враќање или како крајна дестинација.

Регулативата воведува посебни мерки за лица кои претставуваат безбедносен ризик, а на нив може да им се издаде забрана за влез што го надминува вообичаениот максимален период од 10 години, па дури и забрана за влез на неопределено време.

Земјите-членки можат да изречат и затворска казна, вклучително и притвор, која може да биде подолга од вообичаено предвидената.

Со меѓусебно признавање на одлуките за враќање, земјите-членки на ЕУ ќе можат да признаат и директно да извршат одлука за враќање издадена од друга земја-членка на лице кое треба да ја напушти територијата на земјите-членки, без да мора да покренат постапка за издавање нова одлука за враќање, според соопштението на Европскиот совет.

Се нагласува дека ова ќе „испрати силна порака до државјаните на трети земји кои нелегално престојуваат во земјата дека не можат да избегнат враќање со бегство во друга земја-членка“.

Договорот постигнат денес ќе послужи како основа за Европскиот совет да започне преговори со Европскиот парламент, со цел да се постигне договор за конечниот правен текст.

Пактот за миграција и азил, кој беше усвоен во јуни 2024 година и ќе стапи на сила од јуни 2026 година, се занимава со речиси сите аспекти на политиката за миграција и азил, од здравствени и безбедносни проверки и услови за прием до процедури за азил и итни мерки.

Предлогот за заеднички правила за враќање го надополнува Пактот и беше презентиран од Европската комисија во март 2025 година.