Професорот на Универзитетот Колумбија и еден од водечките светски економисти, Џефри Сакс, изјави дека Европа, вклучително и Балканот, треба да се врати на нормални економски односи со Русија, наведувајќи дека режимот на санкции на ЕУ доведе до сериозен пад на германската индустрија, со негативни последици низ цела Европа.

Сакс, исто така, верува дека САД мора да ја прекинат сегашната војна против меѓународното право и да престанат да ја инструментализираат светската трговија, технологијата и финансиите, нагласувајќи дека е потребен кооперативен, правен глобален поредок заснован на Повелбата на Обединетите нации.

Според него, ние неумоливо се движиме кон мултиполарен свет, додека САД се борат да го спречат тоа и да ја одржат американската доминација, во која, како што процени, не можат да успеат, но можат да предизвикаат многу нестабилност.

„Затоа САД се вклучени во економска војна против Кина, Русија, Иран и други земји. Резултатот е финансиска нестабилност и неизвесност, но не и зачувување на американската доминација. Во однос на индустриското производство и технологиите, Кина е веќе далеку пред САД во повеќето клучни производствени области, како што се зелената енергија, електричните возила, брзите железници, 5Г, водородната економија, напредната бродоградба и друго“, изјави Сакс за Политика.

Зборувајќи за улогата на БРИКС во обликувањето на идните глобални односи, Сакс истакна дека тоа е многу важна група бидејќи ги обединува трите големи сили - Кина, Индија и Русија, како и многу регионални сили, како што се Бразил, Индонезија, Иран и други, и истакна дека во моментов вклучува земји со околу половина од светската популација.

Мултиполарен свет

Тој додаде дека БРИКС работи на создавање отворен, меѓусебно поврзан, базиран на ОН и отпорен економски систем кој, рече тој, не може да биде загрозен или поткопан од економската војна на САД.

На прашањето дали САД, преку својата моментална економска и трговска политика, реално можат да го намалат структурниот дефицит, а воедно да ја зачуваат внатрешната економска, политичка и социјална стабилност, Сакс рече дека можат, но дека веројатно нема да го сторат тоа бидејќи, како што процени, ниедна политичка партија нема да го стори она што е потребно.

„Треба да вклучува четири клучни чекори: драстично намалување на воените трошоци, разбивање на приватните монополи, особено во здравството и другите сектори со цел намалување на трошоците, потоа зголемување на социјалните трошоци во областа на здравството, домувањето, образованието и другите социјални приоритети, како и зголемување на даноците со цел затворање или дури и намалување на буџетскиот дефицит“, рече Сакс.

Во врска со изјавата дека Варшавскиот пакт бил распуштен во времето на Михаил Горбачов и дека денес сме сведоци на процесот на преиспитување и реорганизација на НАТО, особено во однос на буџетските ограничувања и економските оптоварувања, Сакс оцени дека постојат јасни историски паралели и изјави дека, доколку ЕУ беше помудра, би ја обновила дипломатијата со Русија, наместо, како што изјави, да се впушти во неизводливо и премногу скапо воено зајакнување.

Сакс смета дека на Европа не ѝ е потребна воена ескалација, туку колективна безбедност, како во рамките на ОБСЕ, заедно со Русија, а не со НАТО.

„Проширувањето на НАТО беше спротивно на вистинската безбедност на Европа, особено обидите за проширување кон Украина и Грузија, што беа катастрофални иницијативи поддржани од САД“, оценува Сакс.

Тој изјави дека во светот има доволно ресурси за сите, но дека недостасува доверба и соработка и дека САД денес се главен извор на нестабилност бидејќи, како што оцени, се стреми кон глобална доминација, односно хегемонија, наместо кон глобална соработка.

Зборувајќи за тоа кој има капацитет да ги обликува глобалните процеси и на кој начин, Сакс истакна дека светот е навистина мултиполарен и дека ниедна земја не може да ја наметне својата волја, со проценка дека САД сè уште се способни да предизвикаат хаос и да користат сила, но дека повеќе не можат да „добијат што сакаат“ во геополитичка смисла.

Брз крај на војната врз основа на неутралноста на Украина

Сакс, исто така, верува дека Европа, вклучително и Балканот, треба да се врати на нормални економски односи со Русија, наведувајќи дека режимот на санкции на ЕУ „се врати како бумеранг“, што доведе до сериозен пад на германската индустрија, со негативни последици низ цела Европа.

„Она што недостасува е дипломатијата. Европа сè уште е фокусирана на воена политика. Брз крај на војната во Украина, врз основа на неутралноста на Украина, треба да биде првиот чекор“, смета Сакс.

Коментирајќи го фактот дека претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, и претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, склучија историски трговски договор со Индија, Сакс истакна дека ова е многу добра вест и изрази надеж дека Европејците нема да го сметаат тоа за антикинески потег, туку за начин да се одржи трговијата отворена воопшто.

Сакс верува дека ЕУ треба да постигне таков трговски договор и со Кина, а дека Индија треба да се приклучи на трговската група Регионално сеопфатно економско партнерство (РЦEП), во која моментално се вклучени Кина, Јапонија, Кореја, земјите од АСЕАН, Австралија и Нов Зеланд.

Кога беше прашан како ја оценува доктрината на Доналд Трамп, според која Русија повеќе не треба да се гледа како вроден непријател, туку како неопходен актер во реалноста на мултиполарен свет, Сакс изјави дека ова е позитивен чекор ако САД навистина мислат така, но дека не е сигурен во тоа.

„Доналд Трамп нема стабилни концепти, ниту конзистентна надворешна политика. Таа е краткорочна, недоследна, трансакциска и несигурна“, рече Сакс.