Адам Меконел
Д-р Адам Меконел е американски научник
Преувеличувањата се чини дека го карактеризираат секој голем американски изборен циклус во нашата ера, но на помалку од два месеци до почетокот среднорочните избори во САД се исполнети со исклучителни тензии.
Претседателите на САД и нивните партии генерално лошо се снаоѓаат на среднорочните избори, а рејтинзите на популарност на Доналд Трамп се едни од најниските досега забележани за претседател во овој момент од неговиот втор мандат.
Покрај тоа, првата година од вториот мандат на Трамп напредуваше уште подиво од истиот период за време на неговиот прв мандат.
Ротирачката врата за позициите во администрацијата на највисоко ниво повторно се врти. Непредвидливите политички одлуки на Трамп - честопати твитувани рано наутро или спонтано изговорени пред новинарите - ги потресоа пазарите и општествата низ целиот свет.
Во САД, Трамп ги „пушти“ Одделенито за владина ефикасност (ДОГЕ) врз „административната држава“ и Служба за имиграција и царинска контрола (ИЦЕ) врз општата популација.
И покрај тврдењето дека завршил, според последното броење, осум војни,
Трамп е попознат по киднапирањето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро од Каракас на почетокот на јануари и здружувањето со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху за напад врз Иран на 28 февруари.
Тековниот „натпревар во борење“ со Техеран- сега стар шест месеци - ги влоши инфлаторните трендови на американската економија, особено за секојдневните трошоци како што се намирниците и бензинот.
Ако Трамп и републиканците излезат од ноемвриските избори со контрола врз Конгресот, Трамп ќе се чувствува оправдан и потврден за сопствените постапки. А Конгресот, кој веќе е парализиран во последните 20 месеци, ќе остане во кома барем до 2029 година.
Не е сè добро
Сепак, ниту една од главните американски политички партии не изгледа подготвена за победа во ноември.
Непредвидливото, персонализирано донесување одлуки на претседателот Трамп изгледа како меч со две острици за неговата партија. Неговата база цврсто стои зад него и покрај сè позастрашувачките бројки на анкетите, а неговите лично избрани кандидати имаат тенденција да се снаоѓаат добро
Но различните кандидати се соочуваат со свои специфични изборни пејзажи, а некои разбираат дека дистанцирањето од Трамп може да резултира со поповолни изборни резултати.
Исто толку важно е што значаен блок поранешни поддржувачи на Трамп од висок профил раскинаа со него поради политиката на САД кон Израел, а голем дел од помладата демографија на републиканците се чини дека ги следела.
Демократите, од своја страна, се во уште полоша состојба. Во текот на нивниот изборен дебакл во 2024 година, демократите изгледаа изгубени и без лидер.
Расцепкани од генерацискиот раскол што ги спротивставува апомладите, нови фигури против група стабилни функционери од старата гарда (обично блиски до семејствата Клинтон, Бајден или Обама), Демократскиот национален комитет (ДНК) одлучи да остане на курсот.
Резултатот беше кандидатурата за реизбор на претседателот Џо Бајден, последователно неговото доцно заминување и преземањето на неговото место од потпретседателката Камала Харис, што беше одлучено од партиското раководство, а не од верните членови на партијата.
Демократите не само што ја загубија претседателската функција, туку ја загубија и контролата врз Претставничкиот дом.
Веднаш започнаа обвинувањата, но сега, само два месеци пред среднорочните избори во 2026 година, не се појави никаква јасност, ниту пак е спроведена реорганизација.
Генерацискиот раздор на демократите околу прашањата и тактиките продолжува со несмалена сила, нивното раководство останува старо и неефикасно, а одбивањето на Демократскиот национален комитет искрено да анализира што тргнало наопаку во 2024 година фрла сенка врз партијата.
Наместо да имаат корист од хаосот во Републиканската партија предизвикан од Трамп, демократите секојдневно се борат да проектираат слика на единство.
Како и кај републиканците, политиката на САД кон Израел стана клучно прашање што го поттикнува внатрешното несогласување кај демократите: постарите и умерените демократи сакаат да ја продолжат традиционалната поддршка на партијата за Израел, додека помладите и прогресивни демократи сакаат да ја прекинат американската помош за Израел.
Тоа исто така значи дека американската политика кон Израел се појавила како доминантно прашање низ целиот политички спектар на САД.
Фундаментална промена во политиката на САД?
Последниот пат кога двете главни американски политички партии истовремено доживеале таков идеолошки хаос било во 1920-тите. Во текот на таа деценија, републиканците, некогаш прогресивна партија на Америка под администрациите на Ворен Г. Хардинг и Калвин Кулиџ, станале конзервативна партија на индустријалците и големите финансии.
Претседателот Херберт Хувер потоа не можел ништо да направи освен беспомошно да гледа како американската економија се распаѓа во октомври 1929 година.
Таа катастрофа го отвори патот за подем на гувернерот на Њујорк, Френклин Делано Рузвелт, на националната сцена, каде што, како претседател, во текот на 1930-тите години ја зацврсти метаморфозата на некогаш конзервативната Демократска партија во полиберална партија на работничката класа и обичниот народ.
Демократите почнаа да се фокусираат на социо-економски прашања кои ја сочинуваа традиционалната политика, додека Републиканците, почнувајќи од тој период, сè повеќе се потпираат на културни војни и харизматични личности за да добијат гласови.
Израел доминира во американскиот политички момент
Американската политика кон Израел, иако често се дефинира како прашање од надворешната политика, е длабоко вкоренета во историјата на двете партии.
Демократскиот претседател Хари С. Труман го иницираше американското признавање на Израел, главно поради потребата од гласови во 1948 година. Евангелистичката база на Републиканската партија долго време го смета постоењето на модерната држава Израел за суштински дел од своите верувања.
Така, политиката на САД кон Израел со децении е значајна тема во американската политика, но никогаш претходно немала толку централна улога во актуелната политичка клима во земјата.
Двете партии сега се соочуваат со сериозни внатрешни поделби поради прашањето за Израел, а Израел стана и главен извор на тензии во американското општество додека се наближуваат ноемвриските избори за Конгресот.
Која партија успешно ќе спроведе темелно редефинирање на својот став кон Израел – прашање што опфаќа клучни културни, воени, политички и религиозни елементи? Одговорот на тоа прашање може да одлучи кој ќе има контрола врз Конгресот во текот на наредната деценија.
Извор: АА
Забелешка: Ставовите изразени во овој напис му припаѓаат на авторот и не ја одразуваат нужно уредувачката политика на ТРТ Балкан
