Бурхaнетин Дуран, шеф на Дирекцијата за комуникации на Претседателството на Туркије, во саботата изјави дека војните повеќе не се ограничени само на физичките бојни полиња, туку сè повеќе се водат преку наративи, дигитални платформи и управување со перцепцијата.

Говорејќи на отворањето на 17. форум на „Ал Џезира“ во Доха, Дуран ја истакна централната тема на настанот „Палестинската кауза и регионалната рамнотежа на силите во контекст на новиот мултиполарен свет“.

„Повеќе од 20 години ни се зборува дека светот е во транзиција. Денес таа нарација повеќе не е доволна. Светот не само што минува низ транзиција, туку веќе ја помина“, рече тој.

Дуран посочи дека претпоставките што го обликуваа повоениот меѓународен систем се распаднаа, нормите што го дефинираат прифатливото однесување ослабнаа, а геноцидот повторно се најде во центарот на глобалната политика — не како исклучок, туку како толерирана реалност.

Тој укажа на повторливите и структурни неуспеси на институциите создадени за да ги спречат ваквите трагедии, нагласувајќи дека сегашниот систем го карактеризираат фрагментација, конкуренција и институционален замор.

„Ривалството меѓу големите сили сè повеќе доминира на глобалните агенди. Во ваква средина, неизвесноста стана структурна реалност“, рече Дуран.

Тој нагласи дека она што ја одликува оваа ера е целосната интеграција на информативното војување во логиката на конфликтите.

„Војните повеќе не се ограничени на физички бојни полиња. Тие се водат преку наративи, дигитални платформи и управување со перцепцијата“, додаде тој.

Укажувајќи на порастот на недржавните актери, како технолошките компании, сопствениците на платформи и дизајнерите на алгоритми, Дуран предупреди на нов облик на доминација обликуван преку алгоритамска контрола, која одредува што е видливо, што е кредибилно, а што исчезнува.

„Кој принцип може да создаде ред кога хиерархијата се урива, институциите слабеат, а моќта се фрагментира?“, праша Дуран.

„Правдата. Не само како морална тежнеж, туку како темелен принцип на политичкиот поредок. Правдата создава легитимитет. Таму каде што постои правда, редот се интернализира, а не се наметнува“, одговори тој.

„Правдата не може да постои без вистина, а вистината не може да опстане без услови што ја штитат“, додаде Дуран.

– Центар на гравитација –

Дуран рече дека регионот поседува цивилизациско наследство што ги поврзува вистината и правдата.

„Од Ал-Фараби до Ибн Халдун, нашата интелектуална традиција нè учи дека цивилизациите опстојуваат преку легитимитет, кохезија и морална цел“, рече тој.

Тој истакна дека Блискиот Исток се соочува со преклопени кризи и дека центарот на гравитација се поместува. Влијанието повеќе не се мери исклучиво во воени термини, туку и преку економските капацитети, дипломатските мрежи и потенцијалот за реконструкција.

„Границите меѓу безбедносната и хуманитарната сфера се уриваат“, рече Дуран, додавајќи дека регионалните актери располагаат со невидени капацитети, но се соочуваат со проблеми во координацијата.

„Без колективна акција, индивидуалната моќ не може да создаде трајна стабилност“, нагласи тој.

Тој подвлече дека војните не завршуваат само со прекин на огнот, туку и преку управување, реконструкција и политички рамки.

Дуран ја претстави визијата на Туркије заснована на регионална одговорност, која дава приоритет на локалното дејствување, овозможува регионална дипломатија и ги зајакнува колективните капацитети.

„Регионалните проблеми бараат регионални решенија“, порача тој.

Тој предупреди дека доколку регионалните актери не успеат да управуваат со сопствените конфликти, тие стануваат гориво за глобалната анархија, истакнувајќи дека регионот сега е во позиција или да ја ублажи или да ја продлабочи глобалната криза.

Дуран опиша невиден бран на несигурност предизвикан од воени конфликти, хуманитарни катастрофи, економски притисоци, информативно војување и поларизација.

„Во Газа оваа несигурност се гледа во нејзиниот најочигледен облик — масовно разурнување, длабока траума и хуманитарен колапс“, рече тој.

Тој ги повика регионалните и заливските актери да се обединат околу три приоритети: завршување на војната, спречување на раселувањето и поврзување на реконструкцијата со политичка одржливост, заштита и трајна стабилност.

– Чекори на Туркије кон глобален мир и регионална безбедност –

Дуран изјави дека Туркије презела конкретни чекори за поддршка на глобалниот мир и ги повика земјите од регионот да ја споделат таа одговорност, нагласувајќи дека стабилноста може да се постигне само преку инклузивна соработка, меѓусебна доверба и колективна мудрост.

Тој наведе примери како процесот на нормализација меѓу Азербејџан и Ерменија, Житниот коридор меѓу Русија и Украина, како и улогата на Туркије во посредувањето во иранската криза.

Повика на нова архитектура на регионалната безбедност, која исто така треба да изгради заеднички капацитети против надворешни закани.

„Придонесуваме кон воспоставување разновидни механизми на соработка за да се соочиме со новите ризици“, додаде тој.

„На крајот, преку сите овие напори, нашата цел е да изградиме сопствен екосистем на информации, знаење и дипломатија“, рече Дуран.

„Сакаме тој да ја одразува реалноста на нашиот регион, да негува колективна мудрост и да придонесува кон поурамнотежен глобален поредок“, истакна тој.

Тој нагласи дека регионот мора повторно да го преземе авторството врз сопствениот наратив.

„Наративот е моќ. Оној што го дефинира значењето, го обликува редот. Нашиот регион мора повторно да го преземе авторството врз сопствената приказна — не за да се митологизира, туку за да ја изрази својата цивилизациска мисија со јасност и самодоверба“, рече Дуран.

Осврнувајќи се на повикот на претседателот на Туркије, Реџеп Таип Ердоган, за поправеден свет, Дуран истакна дека тоа не е само декларација на надеж, туку и стратешка визија.

„Светот веќе се промени. Нашата одговорност е да обезбедиме тој да се менува во вистинската насока“, рече тој.

„Ова бара прекугранична соработка, отпор кон алгоритамската доминација, одбрана на вистината, обновување на правдата и храброст да се замисли нов глобален поредок заснован на достоинство и легитимитет“, нагласи Дуран.

„Така вистината станува правда. Така правдата станува ред. И така регионот за кој некогаш се зборуваше станува регион што зборува сам за себе“, заклучи тој.