Лидерите на земјите-членки на ЕУ ќе се состанат во Брисел во четврток за да разговараат за зголемените тензии на Блискиот Исток, нападите на САД и Израел врз Иран и влијанието на конфликтот врз цените на енергијата и безбедноста по одмаздничките напади на Техеран насочени кон американските интереси во земјите од Блискиот Исток.
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, ќе претседава со состанокот на шефовите на држави или влади од 27-те земји-членки на ЕУ, на кој ќе учествуваат и претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и шефицата за надворешни работи и безбедност на ЕУ, Каја Калас.
Лидерите на ЕУ прво ќе се сретнат со претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола, пред да го пречекаат генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, на самитот.
Украинскиот претседател, Владимир Зеленски, исто така, ќе присуствува на самитот преку видеоконференција за да ги информира најновите информации за позицијата на теренот во војната со Русија.
Лидерите ќе одржат сесија фокусирана на економијата со учество на претседателката на Европската централна банка (ЕЦБ), Кристин Лагард, и претседателот на Еврогрупата, Киријакос Пјеракакис.
Освен Унгарија, се очекува лидерите да испратат силна порака за поддршка до Киев, бидејќи војната меѓу Русија и Украина влегува во својата петта година.
ЕУ и нејзините земји-членки обезбедија 194,9 милијарди евра (околу 224,9 милијарди долари) поддршка за Украина, вклучувајќи 80,4 милијарди долари воена помош. Во декември 2025 година, лидерите на ЕУ се согласија да обезбедат заем од 103,8 милијарди долари за 2026-2027 година.
Сепак, Будимпешта и Братислава го обвинуваат Киев дека не вложил доволно напори за да обезбеди продолжување на испораките на нафта откако тие беа прекинати поради нападот врз нафтоводот Друјба, кој е клучен за Унгарија и Словачка.
Унгарија става вето на заемот од 103,8 милијарди долари за Украина додека не се обноват протокот на нафта преку нафтоводот, додека и Будимпешта и Братислава го блокираат спроведувањето на 20-тиот пакет санкции против Москва.
Се очекува друга главна точка на дневен ред на самитот да бидат случувањата на Блискиот Исток, бидејќи се очекува лидерите да разговараат за тоа какви напори можат да се преземат за минимизирање на влијанието на заедничките напади на САД и Израел врз Иран.
Се очекува лидерите на ЕУ силно да се залагаат за деескалација, додека разговараат за влијанието на Иран и регионалните случувања врз цените на енергијата и безбедноста на ЕУ.
Се очекува лидерите да изразат поддршка за Либан во услови на нападите на Израел врз земјата, додека се осврнуваат на случувањата во Појасот Газа и Западниот Брег.
Самитот може да истражи и решение за проблемот со Ормускиот теснец слично на Иницијативата за жито во Црното Море.
Се очекува самитот да се фокусира на важноста на мултилатерализмот заедно со генералниот секретар на ОН Гутереш, додека се очекува притисокот врз меѓународното право да биде на дневен ред.
Економијата на еврозоната ќе се дискутира и за да се процени напредокот кон економската и монетарна унија, глобалната улога на еврото, унијата за штедење и инвестиции и дигиталното евро.
На самитот ќе се дискутира и за конкурентноста, отпорноста и стратешкиот суверенитет на блокот во сегашната средина, како и за продлабочувањето и зајакнувањето на единствениот пазар и интеграцијата, поедноставувањето на правилата и намалувањето на административните оптоварувања, обезбедувањето прифатлива енергија и транзицијата кон зелена енергија, промовирањето на индустриската обнова и иновации, намалувањето на зависностите и мобилизирањето на инвестициите.
Се очекува да се дискутираат и прашања поврзани со идните буџетски, безбедносни, одбранбени и миграциски прашања.
*Пишува Емир Јилдирим во Истанбул
