Иран објави снимка од огромен подземен комплекс полн со балистички и крстосувачки ракети, мобилни лансери и складишта на 10 ноември.
Снимките ги прикажуваат началникот на Генералштабот на вооружените сили, Али Абдолахи, и командантот на Воздухопловните сили на Револуционерната гарда (ИРГЦ), Маџид Мусави, како го обиколуваат тајното место во џип. Тие поминуваат покрај редови оружје, вклучувајќи ги Фатах-1 и Кејбар Шекан, обете балистички ракети со среден дострел.
Иран објави слични видеа од „ракетниот град“ од 2015 година, вклучувајќи едно во март 2025 година.
Но најновиот клип е различен од претходните видеа на три различни начини, според Орал Тога, истражувач во Центарот за ирански студии (ИРАM) со седиште во Анкара.
Командантите кои се појавија во видеото од март, Мохамед Багери и Амир Али Хаџизаде, беа убиени во јуни 2025 година. Прикажувањето на нивните наследници во истата поставка сигнализира дека „обезглавувањето не го скршило системот“, вели Тога за TРТ Ворлд.
Второ, портпаролот на ИРГЦ, Хосеин Мохеби, тврдеше дека Воздухопловните сили го преместиле производството на ракети под земја за време на војната и изградиле она што тој го нарече „градови за производство на ракети“.
„Ако е вистина, тоа би означило промена од претходните видеа кои главно се фокусираа на складирање и лансирање, а не на производство“, вели тој.
Трето, снимката доаѓа по осум месеци постојани американски и израелски напади што започнаа на 28 февруари.
„Значи, нејзината цел е да покаже преживување“, вели Тога.
Мустафа Џанер, специјалист за Иран и доцент на Институтот за Блиски Исток на Универзитетот Сакарја, е повнимателен во толкувањето на видео клипот.
„Оваа нова снимка потврдува дека складирањето и лансерите се под земја, но не нуди докази дека и производството е преместено таму“, вели тој за TРТ Ворлд.
Новите снимки се првенствено порака до САД и Израел дека капацитетот на Иран за водење војна и неговите средства за одвраќање од балистички ракети сè уште постојат, вели тој.
Двајцата аналитичари се согласуваат дека снимките се внимателно избрани за максимален ефект.
Клучните детали како што се локацијата, датумот на снимање, бројот на тунели и бројот на ракети подготвени за употреба остануваат непознати.
Тековната состојба на залихите
Џанер вели дека прецизните бројки за залихите на Иран не можат да се утврдат од отворени извори. Една од причините за оваа неизвесност, вели тој, е тоа што сите предвоени проценки за иранските залихи биле извршени неправилно.
Тога забележува дека Иран испалил најмалку 2.200 балистички ракети од крајот на февруари, заедно со повеќе од 4.900 Шахеди, еднонасочни дронови за напад со вградени боеви глави.
Повикувајќи се на проценките објавени од Блумберг њуз, тој вели дека Иран сè уште наводно задржува 1.700 или повеќе балистички ракети способни да стигнат до Израел, додека производството продолжува со приближно 50 месечно - околу половина од предвоената стапка.
Лансерите се друга варијабла, бидејќи израелските и американските проценки велат дека повеќе од 200 од околу 400 биле уништени, вели тој.
Но според истите проценки, Иран сега ги отворил повторно влезовите во тунелите и ги вратил во употреба преостанатите лансери, додава Тога.
Според Џанер, клучното прашање не е колку ракети и лансери има Иран во моментов.
„Тоа е дали Иран може да ја одржи својата предвоена стапка на производство“, вели тој, посочувајќи го цврстото гориво- еден вид ракетно гориво- како потенцијално ограничувчко средство.
Иран нема доволно од него и зависи од странските добавувачи.
Тоа ограничување ќе биде најважно ако борбите се интензивираат и траат долго, забележува тој.
Тога вели дека Иран изгубил „голем дел“ од својот предвоен капацитет, но сè уште ја задржува својата способност да го обнови.
Повеќе од 6.000 оружја што ги испукал Иран, исто така, потрошиле најмалку 1.000 пресретнувачи произведени во САД, вели тој.
„Во оваа равенка, суровите бројки се помалку важни од трката помеѓу производството на Иран и залихите на пресретнувачи на неговите противници“, вели тој.
Внимателно темпирано објавување?
Аналитичарите велат дека времето на објавување на снимката е намерно.
Тоа се случи една недела по објавените напади на островот Кешм и среде шпекулациите дека обновена акција на САД би можела да следи по средномандатните избори.

На снимката, Абдолахи предупредува дека секој нов напад ќе предизвика одговор „надвор од регионот“, што е во согласност со директивата на врховниот лидер на Иран, Моџтаба Хамнеи, од 31 октомври за „географски неограничен“ одговор и проширен список на цели.
Тога вели дека снимката има три публики.
За Вашингтон, видеото сигнализира дека Иран очигледно не преговара од слабост.
Втората публика е на преговарачката маса во Доха, каде што Техеран чека американски одговор на неговите седум услови.
Третата публика е домашна, каде што сликите од недопрените објекти и новите команданти го креваат моралот во момент на сериозен економски притисок.

За Џанер, наменетата порака на објавената снимка е двојна: одвраќање од можен удар од американскиот претседател Доналд Трамп по средномандатните избори и влијание доколку Вашингтон претпочита преговори.
Што се однесува до Израел, главното прашање е капацитетот на Иран за ракетни салви, што се однесува на максималниот број ракети што може да ги испали истовремено или во еден координиран напад, вели Тога.
Проценките покажуваат дека околу 1.700 ирански ракети сè уште можат да го погодат Израел. „Она што е важно не е вкупниот број, туку колку можат да бидат лансирани одеднаш, а подземното складирање го штити токму тоа“, забележува тој.
За американските сили и земјите од Заливот, поголема секојдневна закана останува арсеналот со краток дострел и беспилотните летала на Иран, кои ги ставаат на дофат секоја американска база и голем дел од енергетската инфраструктура на регионот, додава тој.
Истрагата на новинската агенција Ројтерс документираше најмалку 135 напади од страна на Иран и сојузничките групи врз 84 критични инфраструктурни локации во земјите од Заливот од почетокот на војната.
Во меѓувреме, предупредувањето на Абдолахи за одговори „надвор од регионот“ веќе предизвика извештаи за преместување на американски авиони од британските бази, забележува Тога.
Тој вели дека комбинацијата на фактори ја зголемува цената на кратката, интензивна американско-израелска офанзива што не може да елиминира сила расфрлана низ зацврстени тунели и сè уште произведува околу 50 ракети месечно.

Одлуката на Трамп оваа недела да се воздржи од нови напади на барање на земјите од Заливот- и забелешката на државниот секретар Марко Рубио дека не се потребни големи борбени операции- се вклопува во таа логика, вели тој.
Во исто време, континуираната обнова на инфраструктурата од страна на Иран го скратува рокот за донесување одлуки за оние кои се за акција пред капацитетите на Техеран дополнително да растат, додава тој.
Иранските команданти сега зборуваат за превентивна опција, а Израел вели дека се подготвува за тоа сценарио.
„Подземната ракетна мрежа ја прави намерната војна поскапа, но не ја прави случајната помалку веројатна“, вели Тога.
Џанер е повоздржан во однос на офанзивната закана. Иран објави слични снимки и претходно, а записите покажуваат дека они се нападнатата страна, а не иницијаторот, забележува тој.
Сепак, доктрината за превентивен удар се дискутира во Иран повеќе од кога било, вели тој. Сепак, самото видео не е доказ дека Иран е на пат да премине во офанзива, изјави тој за ТРТ Ворлд.
„Вистинската порака е колку скап би бил одговорот на Иран доколку биде нападнат и дека неговиот одбранбен и воен капацитет можат да го одржат на нозе долго време.“
Извор: ТРТ Ворлд













