Извештајот на Меѓународната организација на трудот (ИЛО) и Националниот истражувачки институт на Полска (НАСК) откри дека 25% од работните места ширум светот се потенцијално изложени на генеративна вештачка интелигенција (ГенВИ), при што канцелариските и високодигиталните занимања се соочуваат со највисока ранливост.
Извештајот „Генеративна вештачка интелигенција и работни места: Пречистен глобален индекс на професионална изложеност“, го презентираше она што истражувачите го опишуваат како најдетална глобална проценка досега за тоа како ГенВИ може да ги преобликува пазарите на трудот.
Но студијата нагласува дека трансформацијата на работните места, а не масовното отпуштање, е поверојатниот исход од интеграцијата на вештачката интелигенција на работните места.
„Отидовме подалеку од теоријата за да изградиме алатка заснована на реалните работни места“, рече Павел Гмирек, виш истражувач на МОТ и главен автор.
„Со комбинирање на човечки увид, експертска рецензија и генеративни модели на вештачка интелигенција, создадовме метод што може да се реплицира и им помага на земјите да го проценат ризикот и да одговорат прецизно.“
Поголема изложеност во развиените економии
Студијата вели дека глобалната стапка на изложеност на ГенеВИ изнесува 25%, но бројката се искачува на 34% во земјите со високи приходи поради поголемата дигитална интеграција.
Канцелариските работни места се соочуваат со најголема изложеност, бидејќи ГенВИ теоретски може да автоматизира широк спектар на административни задачи и задачи за внесување податоци. Други високо изложени улоги вклучуваат когнитивни работни места во медиумите, развојот на софтвер и финансиите.
Извештајот воведува „индекс на професионална изложеност“ базиран на речиси 30.000 работни задачи, вкрстено проверени со бодување на вештачката интелигенција, валидација на експерти и податоци за вработување на ИЛО, овозможувајќи попрефинета анализа на потенцијалниот ефект на технологијата низ земјите и секторите.
Родова нееднаквост во изложеноста на вештачката интелигенција
Наодите, исто така, истакнуваат значителна родова нееднаквост. Во земјите со високи приходи, 9,6% од жените се вработени на работни места со висок ризик од автоматизација, во споредба со само 3,5% од мажите.
„Овој индекс помага да се идентификува каде ГенВи веројатно ќе има најголемо влијание, така што земјите можат подобро да ги подготват и заштитат работниците“, рече Марек Трошински, виш експерт во НAСK и коавтор на извештајот.
„Нашиот следен чекор е да го примениме овој нов индекс на детални податоци за работната сила од Полска.“
Повик за инклузивна политичка акција
Иако се признава дека ГенВи може да ја зголеми продуктивноста, извештајот предупредува дека нејзините ефекти ќе зависат од темпото на усвојување, националната инфраструктура и дигиталните вештини на работниците.
„Технолошките ограничувања, инфраструктурните празнини и недостигот на вештини значат дека имплементацијата ќе се разликува многу“, рече вишата економистка на МОТ, Џанин Берг.
„Оваа алатка им помага на земјите да ја проценат потенцијалната изложеност и да ги подготват своите пазари на трудот за пофер дигитална иднина.“
Извештајот ги повикува владите, работодавачите и синдикатите да се вклучат во социјален дијалог и да дизајнираат политики што ги штитат работниците, промовираат надградба на вештините и обезбедуваат праведни транзиции во секторите изложени на ГенВи.
Студијата се усогласува со проценката на Меѓународниот монетарен фонд за 2024 година дека вештачката интелигенција може да влијае на до 40% од работните места во светот, при што напредните економии го носат товарот на промената.
Управната директорка на ММФ, Кристалина Георгиева, претходно предупреди дека вештачката интелигенција ризикува продлабочување на нееднаквоста ако не се контролира.
„Во повеќето сценарија, вештачката интелигенција веројатно ќе ја влоши целокупната нееднаквост, загрижувачки тренд на кој креаторите на политики мора проактивно да се справат“, рече таа.













